İntern doktorların EKG yorumlama becerisinin acil tıp stajı öncesi ve sonrasında değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, ACİL SERVİS ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UĞUR ÇAKIROGLU
Danışman: AYFER KELEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:EKG yorumlama becerisi, tıp fakültesi öğrencilerinin sahip olması gereken klinik bir yeterliliktir. Yanlış EKG yorumlamaları klinik tedavide mortalite ve morbiditeye neden olabilir. Tıp fakültelerinde sıklıkla EKG yorumlama eğitimi verilmesine rağmen uygulamada özgüven eksikliği ve yanlış yorumlamalar görülmektedir. Araştırmalar, kardiyoloji asistanlarının dahi yaşamı tehdit eden tanıları %36 oranında gözden kaçırdığını göstermiştir. Acil serviste atlanan %49'luk miyokard enfarktüsü oranının eğitimle azaltılabileceği bildirildi. Son yılındaki tıp öğrencilerinin acil tıp stajı öncesi, sonrası ve teorik EKG eğitimi sonrasında EKG yorumlama konusundaki yeterlilik ve güven değişimini değerlendirmeyi amaçladık. 2023 yılında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı'ndaki bu deneysel müdahale araştırmasına altıncı sınıf tıp öğrencileri katıldı. Birinci bölümde staj öncesi ve sonrası EKG okuma konusunda özgüvenlerini araştıran sorular sorulmuş ve 5'li Likert ölçeği kullanılmıştır. İkinci bölümde ise acil tıp uzmanı ve kardiyoloğun seçtiği 10 standart EKG örneğini (5'i hayatı tehdit eden, 5'i yaygın) okumaları istendi. Son bölümde ise normal EKG dalgalarını ve mesafelerini okumaları istendi. Birinci öğrenci grubu acil tıp stajı öncesi ve sonrası formları doldurdu. İkinci öğrenci grubuna ise ilk gün EKG'ler sorulduktan sonra bir acil tıp öğretim üyesi staj süresince teorik EKG yorumlama eğitimi verdi, staj bitiminde ise formlar doldurulmuştur. Birinci ve ikinci grubun kendi aralarındaki farkı gösterebilmek için Mcnemar testi kullanıldı. İki öğrenci grubu arasındaki farkları göstermek içinse ki-kare testi kullanıldı. Araştırmaya 98 öğrenci katılmıştır. Katılımcıların ortanca yaşı 24 olup %62'si kadındı. Öğrencilerin EKG okuma sırasındaki özgüvenleri değerlendirildiğinde, yüzde 55'i hız hesaplamada, yüzde 48'i normal EKG yorumlamasında, yüzde 56'sı bradikardik EKG yorumlamasında, yüzde 50'si taşikardik EKG yorumlamasında kendinden çok emin olduklarını söyledi. İskemik EKG yorumuyla ilgili olarak, %53'ü, miyokard enfarktüsünü tanıma konusunda %47'si ve eksen hesaplaması konusunda %38'i kendinden emin olarak seçmişlerdir. Atriyal fibrilasyon, kalp pili ve sol dal bloğu örneklerinin yorumlanmasında kontrol ve deney grubunun ön test ve son testi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı. Normal sinüs ritmi, supraventriküler taşikardi ve atriyoventriküler tam blok örneklerinin (McNemar testi) yorumlanmasında deney grubunun ön test ve son testleri arasında anlamlı fark tespit edildi. Kontrol grubu ve deney grubunun son testleri karşılaştırıldığında sadece normal sinüs ritminin yorumlanmasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. (ki-kare testi, p=0,006) Normal sinüs ritmindeki dalga ve mesafelerin değerlendirilmesinin istendiği üçüncü bölümde deney grubunun ön test ve son testleri arasında P dalgası, PR mesafesi ve ST segment tanıma açısından anlamlı fark tespit edildi. (McNemar testi, sırasıyla p=0,001, p=0,007, p<0,001). İki grubun son test karşılaştırmasında anlamlı bir fark tespit edilmedi. Hız hesaplama, bradikardik ve taşikardik EKG yorumlama konusundaki güven düzeyleri %50'nin üzerindedir. İskemik EKG ve eksen hesaplamasının yorumlanmasında %50'den fazlasının kendinden emin ve kendinden çok emin seçeneklerini işaretledikleri belirlendi. Seçilen 10 EKG yorumunda hem acil stajı hem de EKG eğitimi sonrasında yapılan son testlerde sadece normal sinüs ritminin tanınmasında farklılık tespit edilmiş, EKG eğitimi alanlar daha doğru yorum yapmışlardır. Normal EKG dalgalarının ve mesafelerinin doğru tanınması açısından iki grup arasında fark yoktu.