Milli eğitim bakanlığı tarafından başlatılan eğitim reformlarının okul etkililiğine katkısı
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZUHAL ARİFE KÜÇÜK
Danışman: Türker Kurt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, eğitim reformlarının okul etkililiği modelindeki güncel gereksinimleri ne düzeyde karşıladığını, okullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin görüşlerine göre ortaya koymaktır. Araştırma fenomenoloji deseninin kullanıldığı nitel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu ise 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Kastamonu ili Merkez ilçesinde yer alan ilköğretim ve ortaöğretim okullarında görev yapan ve araştırma için odaklanılan olguyla ilgili deneyime sahip 22 öğretmen ve 18 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırma verileri, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler deşifre edilerek, içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz öncesinde ve esnasında bulguların kalitesini, niteliğini, doğruluk ve inanılırlık derecesini artırarak geçerlik ve güvenirliğini sağlamak için pek çok strateji kullanılmıştır. Bu bağlamda katılımcılarla uzun süreli etkileşimde bulunma, derinlik odaklı veri toplamak için bağlantıyı sürdürme, katılımcı teyidi, uzman görüşü ve çoklu veri kaynakları kullanma gibi araştırmanın geçerliğini sağlayacak yöntemlerin yanı sıra tutarlığın sağlanması için uzman takibi ile toplanan ham verilerin analizinde alan yazını doğrulaması kullanılarak bulguların teyit edilebilirliği sağlanmış ve böylelikle araştırmanın güvenirliği artırılmaya çalışılmıştır. Yapılan içerik analizi sonucunda katılımcıların, reformların genel olarak olumlu karşılanan gerekçelerle tasarlandığı ve okulların öğretimsel misyonunu desteklediği görüşünde oldukları belirlenmiştir. Buna karşılık katılımcılar tarafından, reform sürecinin çok hızlı ilerlemesinden dolayı uygulayıcılar için adaptasyon zorlukları ortaya çıktığı belirtilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, reformların başarılı olabilmesi için iyi planlanmış bir süreç yönetimi, okulların fiziksel ve donanımsal ihtiyaçlarının karşılanması ve öğretmenlerin sürece aktif katılımı önemli görülmektedir. Katılımcılar, reformların eğitim niteliğini artırma, okullardaki etkisizlik unsurlarını bertaraf etme ve eğitimde fırsat eşitliğini sağlama potansiyeline sahip olduğunu ifade etmişlerdir. Bununla birlikte katılımcılar tarafından, reformların hedeflerine ulaşabilmesi için süreklilik göstermesi gerektiği de vurgulanmıştır. Katılımcılar, eğitim reformlarının toplumun kendi gerçekliğinden uzaklaşmadan, kültüre, ihtiyaçlara ve imkanlara göre şekillendirilmesi gerektiği görüşündedirler. Son olarak, katılımcılar, eğitim reformlarının okulun iç ve dış paydaşlarının katılım, etkileşim ve bilgi paylaşımı süreçlerine katkı sağladığını belirtmişlerdir. Buna karşılık, araştırma sonuçları reformların başarısı için politika yapıcılar tarafından okul yöneticileri ve öğretmenlerin görüşlerinin daha fazla dikkate alınmasının reformların başarılı olmasında kilit unsur olarak görüldüğünü ortaya koymaktadır.