Bağlam temelli öğretim yaklaşımının 9. sınıf öğrencilerinin kimya bilimi ünitesine ilişkin başarılarına tutumlarına ve bilimin doğası anlayışlarına etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CÜNEYT ALTAN ALTAY
Danışman: YÜKSEL TUFAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, bağlam temelli öğretim yaklaşımının öğrencilerin kimya dersi başarılarına, kimya dersi tutumlarına ve bilimin doğası anlayışlarına etkisini araştırmaktır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma desenlerini barındıran karma araştırma yöntemi (mixed-method design) kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları 2014-2015 öğretim yılında iki farklı sınıfta öğrenim gören 9. sınıf öğrencilerinden 61 kişiden oluşmuştur. Her iki katılımcı grupla altı hafta boyunca uygulamalar yapılmıştır. Araştırmanın nicel aşamasında öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen uygulanmıştır. Araştırmada "Kimya Bilimi Ünitesi" ne yönelik "Başarı Testi", bilimin doğasına yönelik anlayışları belirlemek için "VOSTS-TR Anketi'nin" 11 sorusu ve kimya dersine yönelik tutumları ölçmek için 'Kimya Dersine Yönelik Tutumlar Ölçeği' nicel veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırmada öğrencilerin "Kimya Bilimi" ünitesine yönelik başarılarını ve bilimin doğasına yönelik anlayışlarını daha derinlemesine belirlemede yarı yapılandırılmış mülakat formları kullanılarak görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler SPSS istatistik programıyla analiz edilmiştir. Öğrenci başarılarının ve kimya dersine yönelik tutumlarının belirlenmesi amacıyla öntestler ve sontestler den elde edilen verilere bağımsız gruplar t-testi ve ANCOVA uygulanmıştır. Nitel veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın nicel sonucunda bağlam temelli öğretim yaklaşımıyla öğrenim gören deney grubu öğrencilerinin başarılarının, geleneksel anlayışla öğrenim gören kontrol grubu öğrencilerinin başarılarına oranla daha yüksek olduğu, nitel sonuçların da bu sonucu desteklediği belirlenmiştir. Araştırmada bağlam temelli öğretim yaklaşımıyla öğrenim gören öğrencilerin kimya dersine yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık belirlenemezken geleneksel yaklaşıma kıyasla pozitif yönde anlamlı derecede farklılığın ortaya çıktığı tespit edilmiştir. VOSTS-TR anketi ve yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen sonuçlarda ise bağlam temelli öğretim yaklaşımının bilim insanının özellikleri ve bilimsel bilgi türlerine yönelik bilimin doğası anlayışlarında geleneksel öğretime göre daha etkili olduğu tespit edilmiştir. Bilimin özellikleri, bilimsel bilginin doğası, bilimin toplum üzerine etkisi anlayışlarında her iki öğretimin olumlu yönde değişimlere neden olduğu belirlenmiştir. Geleneksel öğretimin ise bilimsel bilginin değişimine yönelik bilimin doğası anlayışlarında olumlu yönde etkisinin olduğu görülmüştür.