Okul öncesi dönem çocuklarda anne-çocuk, kardeş-çocuk ve akran-çocuk arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA KIZILIRMAK
Danışman: Fatma Tezel Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gelişim sürecinde, insanlarla kurduğumuz ilişkiler, bilinçli veya bilinçsiz şekillerde, kişiliğimizi derinlemesine etkiler. Bu bağlamda, bu çalışma, okul öncesi dönem çocuklarda, anne-çocuk, kardeş-çocuk ve akran-çocuk ilişkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, nicel bir araştırma yöntemi olan ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Örneklem, Erzurum İli Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı anaokulu veya anasınıflarına devam eden ve büyük bir abla veya abiye sahip olan okul öncesi dönemdeki 279 çocuk, anneleri, büyük kardeşlerinden oluşmaktadır. Veri toplama amacıyla, genel bilgi formu, çocuk-ebeveyn ilişkilerini değerlendirmek için Özkan ve Tezel Şahin (2014) tarafından uyarlanan "Çocuk Ebeveyn İlişki Ölçeği," kardeş-çocuk ilişkilerini değerlendirmek için Apalaçi (1996) tarafından uyarlanan "Kardeş İlişkileri Anketi," ve akran-çocuk ilişkilerini değerlendirmek için Kanmaz ve Tezel Şahin (2022) tarafından geliştirilen "Okul Öncesinde Akran İlişkileri Ölçeği (Öğretmen Formu)" kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, demografik özelliklere göre anne-çocuk, kardeş-çocuk ve akran-çocuk ilişkilerini açığa çıkarmıştır. Üç farklı bağlamda çocuk ilişkileri ele alınmış ve olumlu anne-çocuk ilişkisinin, çocuğun diğer ilişkileri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, çatışmalı anne-çocuk ilişkisi durumunda, kardeşler arasında sıcak bir kardeş ilişkisi geliştiği ve bu durumun çocuğun ev dışı ilişkileri, özellikle akran ilişkileri üzerinde olumlu bir etki yarattığı gözlemlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, okul öncesi dönemdeki çocukların ilişkilerini anlamamıza ve aile, kardeşler ile akranlar arasındaki etkileşimleri incelememize katkı sağlamaktadır.