Türkiye'de geçici koruma kapsamındaki Suriyeli öğrencilerin okullarda sosyalleşme sürecindeki uyum problemleri ve çözüm önerileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE UYDURAN

Danışman: FERUDUN SEZGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı Türkiye'de geçici koruma kapsamındaki Suriyeli öğrencilerin okullarda sosyalleşme sürecinde yaşadıkları uyum problemlerini ortaya koyarak problemlerin çözümüne yönelik okul yöneticisi, öğretmen ve öğrencilerin görüşlerine dayalı olarak öneriler geliştirmektir. Araştırmada bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemi ve durum çalışması deseninden bütüncül tek durum deseni kullanılmıştır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yönteminden ölçüt örnekleme tekniği kullanılmıştır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme, gözlem ve doküman analiz formları ile toplanmıştır. Formlar araştırmanın amacı ve problem durumu çerçevesinde ilgili literatür incelenerek oluşturulmuştur. Oluşturulan formlar uzman görüşüne başvurulduktan sonra gerekli ekleme ve çıkarmalar yapılarak geliştirilmiştir. Görüşmeler önceden alınan randevulara göre yapılmış ve katılımcıların izni ile ses kaydına alınmıştır. Ses kaydına alınan görüşmeler deşifre edilerek metin dosyası haline getirilmiştir. Araştırma verilerini toplamak için Şanlıurfa ili Viranşehir ilçesinde bulunan bir ortaokuldaki bir yönetici, dört öğretmen ve 12 Suriyeli öğrenci olmak üzere toplamda 17 katılımcı ile 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılı ikinci döneminde araştırma yapılmıştır. Verilerin analizi için betimsel analiz yöntemine başvurulmuştur. Katılımcı görüşlerine göre Suriyeli öğrencilerin sosyalleşme süreçlerini başta dil problemi olmak üzere; kültürel farklılıklar, okul terki, çocuk işçiliği, maddi yetersizlikler, yaş farkı, ara sınıftan okula başlamak, akran zorbalığı gibi sorunların olumsuz etkilediği bulgularına ulaşılmıştır. Fakat Türkçeyi öğrendikçe ve okulda yapılan sosyal, kültürel, sportif etkinliklere katıldıkça okul kültürüne uyum sağlamaya başladıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda başta dil problemini çözmek için Türkçe hazırlık sınıfları açılması önerilirken sosyalleşme süreçlerinde yaşanan sorunlara yönelik ise okulda yapılan sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlere katılım sağlanarak okul kültürüne uyum sağlamaları, çok kültürlü etkinlikler yapılması gibi önerilerde bulunulmuştur.