Okul öncesi dönem çocuklarda duygu düzenleme becerisi ve yılmazlık arasındaki ilişki


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF ESRA ÇEVİK

Danışman: Ebru Ersay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bazı çocukların yaşamlarında fakirlik, istismar, şiddet, ihmal, savaş, ebeveyn madde kullanımı gibi bir veya birçok olumsuzluğa rağmen olumlu uyum göstermeleri yılmazlık çalışmalarını tetikleyen veri olmuştur. Yılmazlık, uyum veya gelişim için ciddi tehditlere rağmen iyi olma hali veya kısa sürede iyi olma haline gelme olarak tanımlanır (Masten, 2001). Okul öncesi dönemde çocukların geliştirdikleri becerilerin yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde de etkili olduğu birçok araştırma ile ispatlanmıştır. Hayatta karşılaşılabilecek zorlukları öngörmek veya engellemek her zaman mümkün olmasa da yılmazlık çocuklarda desteklenebilir. Olumsuz deneyimlerinden olumlu yaşantıya geçebilen, zorlukların üstesinden gelebilen çocukların bazı duygusal ve sosyal beceriler geliştirmeleri gerektiği bilinmektedir. Çocuğun akademik ve sosyal becerilerinin gelişiminde önemli yere sahip duygu düzenleme becerisinin yılmazlıkla ilişkisini ortaya koyan bazı çalışmalar bulunmaktadır. Ancak yılmazlık literatüründe duygu düzenleme çalışmaları genelde ergen ve yetişkinlerle yapılmıştır. Erken çocukluk yılmazlığıyla ilgili çalışma da çok kısıtlı sayıdadır. Araştırmanın amacı okul öncesi eğitimi alan çocukların yılmazlık düzeyleri ve duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ve Afyonkarahisar'da MEB'e bağlı anasınıfı ve anaokullarına devam eden 4-6 yaş arası çocuklar oluşturmuştur. Ancak veri toplama sürecinde tüm dünyada görülen Pandemi şartlarından dolayı veri toplama işlemine farklı illerden online ulaşılabilen çalışma grubu ile devam edilmiştir. Bu araştırmada veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formları", "Risk Faktörleri Listesi", "Erken Çocuklukta Yılmazlık Ölçeği (EÇYÖ)", "Erken Çocuklukta Yılmazlığı Koruyucu Faktörler Ölçeği (EÇYKFÖ)" ve "Duygu Düzenleme (DDÖ)" ölçekleri kullanılmıştır. Çalışmaya toplamda 117 çocuk (53 kız, 60 erkek) katılmıştır. Örneklemde; ailede uyumsuzluk (anne baba arasında tartışma, kavga), anne-babanın eğitim seviyesinin düşük olması, yoksulluk, boşanma ve ihmal durumları en çok görülen Risk Faktörleri arasında yer almaktadır. Bu araştırmada çocukların duygu düzenleme becerileri ile yılmazlık düzeyleri arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca çocukların yılmazlık düzeyleri ve duygu düzenleme becerilerinin aile koruyucu faktörü ile pozitif ve anlamlı ilişkiler gösterdiği bulunmuştur. Bu çalışmada çocukların yılmazlıklarının cinsiyetlerine göre farklılaşmadığı ve yaşları ile ilişkisi olmadığı görülmüştür.