Öğretmen ve yöneticilerin değişim sürecinde oluşturdukları okul kültürünün, okulun verimliliğini artırabilmelerine yönelik algılama düzeyleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELMA ÖZDEN

Danışman: MEHMET KORKMAZ

Özet:

ÖZET Değişme ilkçağlardan beri tüm toplumları ilgilendiren ve toplumsal yaşamda önemli rol oynayan bir kavramdır. Ekonomik, sosyal ve siyasal alanda meydana gelen gelişmeler, bilimsel araştırma bulguları, toplumları ve örgütlen etkilemekte değişmeye zorlamaktadır. Eğitim örgütleri de sürekli değişim uygulamaları yaparak çevresindeki değişmelere ayak uydurmaya çalışmaktadır. Dünyada meydana gelen değişmeler tüm kesimleri etkilediğinden dolayısıyla eğitimle ilgili unsurlarında hızlı bir değişim göstermesine neden olmaktadır. Toplumda değişim sürecini başlatma sorumluluğu bulunan eğitim kurumlarının kendi yapısal özelliklerine, içinde bulunduğu çevrenin öğretmen, öğrenci ve velilerinin beklentilerine uygun değişme uygulamaları yapması zorunlu hale gelmektedir. Eğitim kurumlarında meydana gelen değişmelerden doğrudan etkilenen ve bu değişim süreci içerisinde etkin olarak rol alan yönetici ve öğretmenlerin değişimi gerçekleştirme çabalarında okulun sahip olduğu kültürü iyi anlamaları önemlidir. Çünkü okul içerisinde yapılan herşeyi kültür belirter ve yönlendirir. Bu yüzden okulun kültürünü değiştirmeye karar vermek, yerleşmiş ve kökleşmiş alışkanlıklarda da değişiklik meydana getireceğinden bu değişim sürecinin de tutarlı, karartı ve iyi planlanmış olması gerekir, iyi planlanmış bir kültürel değişim sürecide okul içerisinde verimliliğin artması için uygun çalışma ortamlarının oluşturulmasına katkıda bulunur. Bu çalışmada ilköğretim okulu yönetici ve öğretmenlerinin değişimi gerçekleştirme süreci içinde oluşturduktan okul kültürünün, okulun verimliliğini artırması düzeyinde gösterdikleri çabalar görev, hizmet yılı, öğrenim durumu, cinsiyet ve branşa göre incelenmiştir. Araştırma örneklemi Ankara ili merkez tx. yükseköğretim ıSmuu®ilçelerinde yer alan 2001-2002 öğretim yılında açık olan ilköğretim okullarından seçilen 9 ilköğretim okulunda görevli bulunan 15 yönetici ve 165 öğretmenden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak "ilköğretim okulu yönetici ve öğretmenlerinin değişim sürecinde oluşturdukları okul kültürünün, okulun verimliliğini artırması düzeyi" ölçeği kullanılmıştır. Uygulanan anketler sonucu elde edilen verilerin istatistiksel analizi için t-testi ve varyans analizi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi 0,001 ile 0,05 arasında alınmıştır. Elde edilen sonuçlarda deneklerin okullarında değişimi gerçekleştirme sürecinde oluşturdukları okul kültürünün, okulun verimliliğini artırması düzeylerine ilişkin algılamalarında öğrenim durumu, hizmet yılı, cinsyet ve branşlarına göre aralarında anlamlı bir farklılık bulunmamasına rağmen, deneklerin görevlerine ilişkin durumlarında anlamlı farklılık bulunmuştur. m