Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Burcu DENİZ GÜNEŞ
Danışman: Nilüfer Tek
Özet:
Bu çalışma, meme kanseri tanılı kadınlarda Akdeniz diyetinin vücut bileşimi, oksidan stres ve proinflamatuvar belirteçler üzerine etkisini değerlendirmek amacı ile planlanıp yürütülmüştür. Çalışmaya, 30-65 yaş arası fazla kilolu ve obez olan erken evre meme kanseri hastası 25 kadın dahil edilmiştir. Bireylere gereksinimlerine uygun olarak planlanan Akdeniz diyetiyle uyumlu bireysel beslenme tedavisi 8 hafta süresince uygulanmıştır. Çalışma başlangıcında ve sonunda katılımcılarla yüzyüze görüşülerek kan örnekleri, besin tüketimi (3 günlük) ve fiziksel aktivite kayıtları alınmış, antropometrik ölçümleri ve vücut bileşim analizleri yapılmış, diyet inflamatuvar indeksi hesaplanmış ve Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği uygulanmıştır. Bireylerin beslenme programlarına uyumlarını değerlendirmek amacı ile 2 ve 4. haftalarda telefon görüşmesi yapılarak fiziksel aktivite kaydı ile bir günlük besin tüketim kaydı alınarak diyet inflamatuvar indeksi hesaplanmış ve Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği uygulanmıştır. Çalışma sonunda bireylerin diyet inflamatuvar indeksi skorları anlamlı olarak azalmıştır (p<0,001). Bireylerin diyetle aldıkları günlük enerji, toplam yağ, doymuş yağ asidi, n-6 yağ asidi ve n-6/n-3 oranı anlamlı derecede azalmış; diyet posası ve n-3 yağ asidi miktarları anlamlı derecede artmıştır (p<0,05). Bireylerin vücut ağırlığı, beden kütle indeksi, bel çevresi, kalça çevresi, vücut yağ oranı ve vücut yağ kütlesi ortalamaları çalışma sonunda anlamlı olarak azalmıştır (p<0,05). Karaciğer enzimleri ve kan lipitlerindeki azalma anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Oksidan stres belirteçlerinden toplam antioksidan kapasite düzeyleri artmış, toplam oksidan kapasite ve oksidatif stres indeksi düzeyleri azalmıştır (p>0,05). Malondialdehit ve proinflamatuvar belirteçlerden C-reaktif protein ve tümör nekroz faktör α düzeylerinin çalışma sonunda anlamlı olarak azaldığı (p<0,05), interlökin-6 düzeylerinin de azaldığı ancak anlamlı olmadığı saptanmıştır (p=0,051). Sonuç olarak, Akdeniz diyetinin fazla kilolu veya obez meme kanseri tanılı kadınlarda vücut ağırlık kaybını desteklediği, kan lipit profilini iyileştirdiği, oksidan stres belirteçleri üzerine olumlu etki gösterdiği ve proinflamatuvar sitokinleri azalttığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler : Meme kanseri, Akdeniz diyeti, Obezite, İnflamatuvar belirteçler, Oksidan stres belirteçleri