La comparaison des fonctions lexicales selectionnées dans les langues Française et Turque
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, FRANSIZ DİLİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Fransızca
Öğrenci: AHMET DAMCIDAĞ
Danışman: PERİHAN YALÇIN
Özet:Bu araştırmanın amacı, sözcük fonksiyonlarının incelenmesi, ve bu alanda çalışmayapan dilbilimcilerin tespit ettikleri temel fonksiyonlardan bazılarını, özellikle eğitimkurumlarında dil öğretiminde kolaylaştırıcı özelliğe sahip olduğunu düşündüğümüzfonksiyonların Türkçe ve Fransızca da karşılaştırmalı olarak incelemesini yapmaktır.Öncelikle, bazı sözcük fonksiyonlarının cümle içinde kullanımlarındaki anlamfarklılıklarının ve anlam değişmelerinin ortaya koyulması söz konusudur. Belli dilbilgisikategorilerini ele alan ?sözcük? kelimesi, özel bir rol aldığı operasyon zinciri içerisindeyer almaktadır.Amacımız, sözcüğün farklı kullanım ve anlam değerlerinden oluşan bir ünitebelirlemek ve nasıl kullanıldıklarını ve fonksiyonlara ayrıldıklarını açıklamaktır. Buhareket noktası sınırlı olup, genel operasyon özelliklerinin açıklanmasını sağlayankelimeler incelenmektedir. Bu teorik çalışmayı, özellikle fiil ve sıfatlar arasından seçilenbazı sözcükler hakkındaki araştırmalar ile yeni yapısal dilbilgisi metodunun özetiizlemektedir. Araştırmamızın hedefi, Fransızca ve Türkçe seçilen bazı fiillerinkarşılaştırmasını yapmaktır. Varsayımımız, Fransızca'da bazı fiillerin cümle içindekullanıldığında ve çevirilerinde yeni anlamların ortaya çıkmasına neden olan ve onlarıözel bir yapıya sokan anlam değişmelerine uğramalarıdır. Bu tezin amacı, yabancı dileğitiminde sözcüklerin anlam bakımından karşılaşılan sorunlarının ortadan kaldırılmasıve aynı yöntemi izleyerek her iki dilin eğitiminin kolaylaştırılmasıdır.Bu tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, inceleme ve araştırmamızınamacı ve hedefleri tanımlanmış olup, teorik çerçeve, özel anlatımda fiilin varlığı ve rolüile çalışmamızda sözcük birleştirme kavramı ve metin içinde yeni anlam oluşumuincelenmiştir. Anlam alıntısı sorunu, özel sözcük dağarcığının gelişiminde çevirininetkisi, çeviri ve yazımda gerekli dilbilimi bilgisi konusu işlenmiştir.iiİkinci bölümde, ilk etapta zihinsel sözcük yapısı üzerinde durularak sözcükeğitiminin mekanizmaları incelenmiştir. Sözcük öğrenimi yeni bilgilerin eski bilgilerekatılımı olarak kendini göstermektedir. Kelimeyi tekrar etme ve yeniden gözden geçirmeetkenleri kelime dağarcığını geliştirmek için önemli rol oynamakta olup, bunun doğalöğrenim yolları olduğu saptanmıştır. Sözcük, sözlük tanımı ile sözcük biliminin tanımlarıyapılmıştır. Genel Sözlük Modeli ve Igor Mel'cuk'un Anlam-Metin Teorisi ilkeleri ileonun kendisinden yararlandığımız dilbilimi modelinin kavramları verilmiştir.Üçüncü bölüm, tamamen sözcük fonksiyonlarına ayrılmıştır. Burada sözcükfonksiyonlarının genel tanımını yapmak ve sözcük ilişkilerinin farklı kodlamalarınailişkin bazı açıklamalar getirilmek istenmiştir. Standart olan, standart olmayan ve yarıstandart olan mevcut sözcük fonksiyonlarının tamamı ile onların dökümünden meydanagelen bir katalog oluşturulması amaçlanmıştır. Aynı şekilde, Igor Mel'cuk'un sözcükfonksiyonları kavramını inceleyerek, başlıca sözcük fonksiyonlarının tanımı yapılmıştır.Nihayet, Igor Mel'cuk ile Alexandre Zolkovskij'in geliştirdiği sözcük fonksiyonlarınınbir dökümü sunulmuştur.Dördüncü bölümde, Türkçe ve Fransızca dillerinde seçilen fiillerin sözcükfonksiyonlarının karşılaştırılması yapılmıştır. Sözcük ünitesinin anlamını kavramakamacıyla örneklerin Türkçe çevirileri yapılmıştır. Bu bölümde, ?il y a?, ?se trouver? ve?être? sözcüklerinin çevirileri en doğru ve uygun şekilde sunulmaya çalışılmıştır.Bu araştırmanın sonunda, araştırmamızın katkılarını ve yeni araştırma yollarınıortaya koyarak işlenen konular ana hatlarıyla özetlenmiştir. Nihayet, önceliklevarsayımımıza bağlı olarak ortaya çıkan sonuçların değerlendirilmesi yapılmıştır.