Hortikültürel uygulamaların çocuklarda internet bağımlılığı, sosyal beceri ve stres düzeyine etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Dilek KACAR

Danışman: Sultan Ayaz Alkaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırma hortikültürel uygulamaların çocuklarda (11-12 yaş) internet bağımlılığı, sosyal beceri ve stres düzeyine etkisini belirlemek amacıyla paralel grup randomize kontrollü deneysel tasarım ile yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubuna (müdahale: 30 ve kontrol: 30) toplam 60 çocuk dahil edilmiştir. Verilerinin toplanmasında 'Çocuklara Yönelik Kişisel Bilgi Formu', 'Ebeveyne Yönelik Kişisel Yönelik Bilgi Formu', 'Ergenler İçin İnternet Bağımlılık Ölçeği', 'Çocuklarda Algılanan Stres Ölçeği', 'Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği' ve 'Sosyal Beceri Ölçeği' kullanılmıştır. Müdahale grubuna altı oturumdan oluşan hortikültürel uygulama programı uygulanmıştır. Verilerin analizinde ki-kare testi, iki yönlü karma desenli varyans analizi ile birlikte Bonferroni çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Hortikültürel uygulama grubunda son test, ilk izlem (3. ay) ve ikinci izlem (6. ay) internet bağımlılığı ortalama puanlarının kontrol grubuna göre azaldığı, sosyal beceriler ortalama puanlarının arttığı ve girişimin geniş etki büyüklüğüne sahip olduğu (η2 = 0,27; η2 = 0,301; η2 = 0,337) belirlenmiştir. Araştırmada, hortikültürel uygulamaların çocuklarda internet bağımlılığının azaltılmasında, sosyal becerilerin arttırılmasında etkili olduğu ancak stres düzeyini anlamlı olarak etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Okul sağlığı hemşirelerine çocuklara sağlıklı davranışlar kazandırılmasında hortikültürel uygulamaları kullanmaları önerilmektedir. Araştırma protokolünün ClinicalTrials.gov Protokol Kayıt ve Sonuçlar Sistemine (NCT06489405) kaydı yapılmıştır.