İçmesuyu dağıtım şebekelerinde kullanılan polietilen boruların işletmede karşılaşılan arıza sebeplerinin araştırılması ve çözüm önerileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET KASAP

Danışman: Önder Koçyiğit

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Su kaynaklarının verimli kullanılması ve su döngüsünde sürdürülebilirliğin sağlanması amacıyla içme ve kullanma sularının israf edilmeksizin tüketilmesinin ve mevcut kayıpların ise araştırılarak önlenmesinin sağlanması, su kıtlığının arttığı günümüzde büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda, içme suyunun iletiminde yaşanan arıza sebeplerinin tespiti, oluşan su kaybı ve diğer maddi kayıpların önüne geçilebilmesi amacıyla belirlenen sebeplerin derecelendirilmesi amaçlanmıştır. Derecelendirilerek önem düzeyine göre öncelikle ortadan kaldırılması mümkün olan arıza nedenlerinin belirlenmesi ve giderilmesine yönelik çözüm önerileri sunulması sağlanmıştır. Çalışmada, ülkemizde en çok kullanılan boru tiplerinden polietilen borular değerlendirilmiştir. Yapılan literatür çalışması neticesinde ortaya konulan en sık karşılaşılan boru arıza nedenleri belirlenerek, altyapı sektörü paydaşlarından yerel yönetim, su kanal idaresi ve İller Bankası A.Ş teknik personellerinden oluşan çalışma grubuna anket uygulaması yapılarak arıza sebeplerinin önceliklendirilmesi sağlanmıştır. Söz konusu çalışma grubuna uygulanan ankette objektif veya sübjektif olarak sunulan problemler arasındaki önem derecesinin tayin edilmesinde, bu tür çalışmalardan literatürde kullanılan matematiksel yöntemlerden biri olan analitik hiyerarşi süreci uygulanmış olup ortaya çıkan ana arıza sebeplerinin nicel olarak tespit edilmesi sağlanmıştır. Tez çalışması sonucunda içme suyu inşaatlarında en çok kullanılan boru tipinin polietilen borular olduğu, genel arızaların inşaat safhasındaki imalat hatalarından kaynaklandığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçları ayrıca en sık karşılaşılan boru arıza sebeplerinin sırasıyla; boru ek yerlerinden, borunun yaşından ve boru cinsinden ötürü yaşandığını göstermektedir. Çözüm yöntemleri olarak boru ek yerleri imalatında parça veya işçilik kaynaklı hataların giderilmesi, boru ömrünün tesis işletme ömrünü geçmemesi konusunda takip sağlanması ve proje hizmet alanı tasarım kriterlerine uygun boru cinsi tercihinde bulunulması öncelikli öneriler arasındadır.