Milli Eğitim Bakanlığı`na bağlı anaokul ve anasınıflarında görev yapan öğretmenlerin uygulanan okul öncesi eğitim programına ve programın kullanımına ilişkin görüşlerin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKNUR ÇALTIK
Danışman: ADALET KANDIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından 2002 yılında uygulamaya konulan 36-72 aylık çocuklar için hazırlanmış olan Okul Öncesi Eğitim Programına ve programın kullanımına ilişkin öğretmen görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. İlişkisel tarama modeli niteliğinde olan araştırmanın evrenini Türkiye genelinde MEB' e bağlı resmi ve özel anaokulu ve anasınıflarmda görev yapan öğretmenler oluşturmuştur. Araştırma verileri, toplam 17 ilden oluşan örneklemde yer alan Bursa, İstanbul, Muğla, îzmir, Antalya, Mersin, Zonguldak, Ordu, Kastamonu, Ankara, Kayseri, Malatya, Erzurum, Bingöl, Gaziantep, Diyarbakır, Siirt illerinde görevli 1194 öğretmenden anket yoluyla toplanmıştır. Araştırmaya MEB Eğitimi Araştırma Geliştirme Dairesi tarafından destek verilmiştir. Toplanan verilerin analizinde frekans ve yüzde dağılımı, chi-square testi, aritmetik ortalama, standart sapma, tek yönlü anova testi ve hangi grupların birbirinden farklı olduğunu belirlemek için de Tukey HSD Post-Hoc Testi istatistikleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir; MEB 'e bağlı resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumlarının çoğunda, okul öncesi eğitim programından yararlanan çocukların ağırlıklı olarak 6 yaşında oldukları belirlenmiştir. Öğretmenlerin büyük bir bölümünün 2002 Okul Öncesi Eğitim Programı'nı zamanında uygulamaya başladığı, program hakkındaki ilk bilgiyi de okullarına gönderilen resmi yazıdan ve meslektaşlarından edindikleri anlaşılmıştır. Öğretmenlerin programın uygulanması sırasında en fazla karşılaştıkları güçlükleri sırasıyla; rehberlik çalışmalarının yetersizliği, fiziksel koşulların yetersizliği, çocuk sayısının fazla olması ve araç-gereç yetersizliği olarak nitelendirdikleri saptanmıştır. Öğretmenlerin günlük planı hazırlarken en çok hedefler ve kazanılması beklenen davranışlar ile konular arasında bağlantı kurmada ve değerlendirmede güçlük çektikleri, yıllık planı hazırlarken ise ağırlıklı olarak hedefler ve kazanılması beklenen davranışların yıl içindeki dağılımının belirlenmesi, aile katılımı etkinliklerinin planlanması ve uygulanması sırasında güçlük çektikleri tespit edilmiştir. Günlük plandaki etkinlikleri gerçekleştirirken; serbest zaman, Türkçe dil, okuma-yazmaya hazırlık, oyun etkinliklerim "her zaman", müzik etkinliğini "çoğunlukla", fen doğa etkinliğini ise "ara sıra" gerçekleştirdikleri belirlenmiştir. Öğretmenlerin eğitim durumlarının planlanması sırasında en çok çocukların ilgilerine uygunluk ile hedef ve kazanılması beklenen davranışlara uygunluğu gözönünde bulundurdukları anlaşılmışta. Okul öncesi eğitim programı hedeflerinin gerçekleşme düzeyine ilişkin öğretmen görüşlerine göre programdaki psiko- motor, sosyal- duygusal ve bilişsel gelişim alanlarındaki hedeflerin "tamamen gerçekleştiği", öz bakım becerilerindeki hedeflerin "çoğunlukla gerçekleştiği" yönündedir. Öğretmenlerin gerçekleşmeyen hedeflerin en önemli nedeni olarak sırasıyla; fiziksel koşulların yetersizliğini, ailelerin tutumunu, araç gereç yetersizliğini ve çocuk sayısının çokluğunu gördükleri, Türkiye genelinde farklı bölgelerde görev yapan öğretmenlerin ise hedeflerin gerçekleşmemesinde en önemli neden olarak fiziksel koşulların yetersizliğini gördükleri tespit edilmiştir. Günlük ve yıllık planların değerlendirmesini öğretmenlerin büyük bir bölümünün yaptığı anlaşılmıştır. Davranış değerlendirme formunu öğretmenlerin büyük bir bölümünün kullandığı ve yine çoğunun kullanım sıklığının ayda bir olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin tamamına yakınının aile katılımının programın başarısını arttırdığı görüşünde oldukları anlaşılmıştır. Öğretmenlerin programa ailelerin katılımım sağlamada yararlandıkları etkinliklerin başlıcalanmn; veli toplantıları, bilgilendirme toplantıları, gezi,vb. etkinliklere katılımın sağlanması ve ailelerin meslekleri hakkında sınıfa gelip bilgi vermesi şeklinde sıralandığı tespit edilmiştir.