7. Sınıf Öğrencilerinin Okuma ve Dinleme Metinlerini Yazılı Olarak Yeniden Anlatma Becerileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VEYSEL İNCE
Danışman: Yusuf Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, 7. sınıf öğrencilerinin okuma ve dinleme metinlerini yazılı olarak yeniden anlatma becerilerinin hangi düzeyde olduğunu tespit etmektir. Çalışmada, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan korelasyonel (ilişkisel) model kullanılmıştır. Çalışmanın araştırma grubu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Ankara ilinde 7. sınıfta öğrenimine devam eden 202 öğrencidir. Araştırma grubunun tespitinde kolay ulaşılabilir olma ve uygulanabilirlik ilkeleri göz önünde bulundurulmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak öğrenci bilgi formu, bir hikâye edici okuma metni, bir hikâye edici dinleme metni, bir bilgilendirici okuma metni, bir bilgilendirici dinleme metni, Hikâye Edici Metinleri Yazılı Anlatma Puanlama Anahtarı, Bilgilendirici Metinleri Yazılı Anlatma Puanlama Anahtarı, yazılı anlatım/anlatma formu, semantik farklılıklar ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verileri; betimsel analiz, bağımsız örneklem t testi, basit korelasyon, Welch ve Brown-Forsythe testleri, tek yönlü varyans analizi (one-way ANOVA), Mann Whitney U testi ve bağımlı örneklem t-testi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda 7. sınıf öğrencilerinin hikâye edici ve bilgilendirici okuma ve dinleme metinlerini yazılı olarak yeniden anlatma toplam puanları ile cinsiyet, 5 ve 6. sınıf Türkçe dersi yıl sonu not ortalaması, evlerinde onlara ait ders kitabı dışında kitap bulunma durumu arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmada öğrencilerin anne ve baba eğitim düzeyine, kitap okuma sıklığına, okuduklarıyla ilgili herhangi bir yere not alma veya yazı yazma sıklığına, dinledikleriyle ilgili herhangi bir yere not alma veya yazı yazma sıklığına göre yazılı olarak yeniden anlatma toplam puanlarının farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırmada metin türleri açısından hikâye edici metinleri yazılı olarak yeniden anlatma ortalama puanları lehine anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Okuma ve dinleme metinleri açısından ise hem hikâye edici hem de bilgilendirici türde yeniden yazılı anlatma ortalama puanlarının okuma metinleri lehine anlamlı olarak farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada 7. sınıf öğrencilerinin okudukları ve dinledikleri hikâye edici ve bilgilendirici metinler hakkındaki görüşleri (uygulama, metin, anlatma hakkında) betimsel analiz ile belirlenmiştir. Betimsel analiz sonucunun genel olarak yeniden yazılı anlatma puanlarıyla uyumlu olduğu görülmüştür. Ayrıca semantik farklılıklar ölçeğine göre öğrenciler metinleri anlama ve anlatma da zorlansalar da genel olarak uygulamayı yararlı olarak değerlendirmişledir. Araştırma sonuçlarından hareketle araştırmacılara, öğretmenlere, ebeveynlere, program geliştirme ve ölçme-değerlendirme uzmanlarına, Türkçe ders kitabı yazarlarına yönelik birtakım önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Anlatma, Anlatım, Dinleme, Okuma, Yazma, Bilgilendirici metin, Hikâye edici metin