Romatoid artrit hastalarında travma sonrası gelişim, psikolojik sıkıntı ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECEM MERVE COŞKUNER
Danışman: BEHÇET COŞAR, MUHAMMED HAKAN AKSU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Arka Plan: Romatoid artrit, psikolojik sıkıntılara yol açan, kronik, sistemik bir hastalıktır. Hastalık genellikle bir travma olarak kabul edilmez ancak araştırmalar hastalıktan kaynaklanan yaşam değişikliklerinin travmatik algılanabileceğini göstermektedir. İlgili yazın incelendiğinde, romatoid artrit hastalarının hastalıkla yaşama deneyiminin travma sonrası gelişimle ilişkilendirildiği görülmüştür. Ancak, bu sürece dair bilgimiz sınırlıdır. Amaç: Bu çalışmanın amacı, romatoid artrit hastalarında, hastalığa karşı verilen psikolojik tepkilerin 'İşlevsel Betimsel Model' çerçevesinde incelenmesidir. Yöntem: Çalışmaya 103 romatoid artrit hastası katılmış ve fizik muayene, laboratuar incelemelerinin yanı sıra 8 farklı ölçek uygulanmıştır. Sosyodemografik verilerin değerlendirilmesinde betimsel analiz yöntemleri, gruplar arası karşılaştırma yaparken Mann Whitney U analizi, Kruskal Wallis, Student T-Testi, değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için korelasyon analizleri ve bağımlı değişkenlerin bağımsız değişkenler tarafından ne kadar yordandığını belirlemek için de regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Romatoid artrit hastalarının psikolojik sıkıntılar ve travma sonrası gelişim yaşadıklarını tespit edilmiştir. Hastalık süresi, olay merkeziliği, temel inançlarda sarsılma, olay ilişkili ruminasyon ve algılanan sosyal destek gibi faktörlerin travma sonrası gelişim ile anlamlı ilişkiler gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca, istemli ruminasyon ve algılanan sosyal desteğin travma sonrası gelişimi öngördüğü görülmüştür. Sonuç: Romatoid artrit hastalarının hastalıkla başa çıkma sürecinde psikolojik sıkıntı ve travma sonrası gelişim görülmekte ve istemli ruminasyon ve algılanan sosyal destek travma sonrası gelişimi öngörmektedir.