Üriner inkontinansı olan kadınlara motivasyonel görüşmelerle desteklenmiş Transteoretik (Değişim) Model'e dayalı verilen eğitimin etkinliğinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sevil ÇİÇEK ÖZDEMİR

Danışman: Ayten Şentürk Erenel

Özet:

Araştırma, üriner inkontinansı olan kadınlara motivasyonel görüşmelerle desteklenmiş Transteoretik (Değişim) Model'e dayalı verilen eğitimin etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla yapılan, ön test-son test randomize (tabakalı basit rastgele) kontrollü, paralel grup deneysel çalışmadır. Araştırma Kütahya il merkezine bağlı üç aile sağlığı merkezine kayıtlı kadınlar ile çevrimiçi yürütülmüştür. Araştırma 29’u müdahale, 30’u kontrol grubunda olmak üzere 59 kadın ile tamamlanmıştır. Müdahale gurubundaki kadınlara Üriner İnkontinans Eğitim Rehberi’ne göre eğitim verilmiştir, beş çevrimiçi motivasyonel görüşme yapılmıştır ve kadınlar iki haftada bir aranarak takip edilmiştir. Kontrol grubundaki kadınlara herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Araştırmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Uluslararası İnkontinans Sorgulama-Kısa Formu (ICIQ-SF), İnkontinans Şiddet Endeksi, İnkontinans Yaşam Kalitesi Ölçeği (İYKÖ), Değişim Aşamasını Değerlendirme Formu ve Üriner İnkontinansta Yaşam Tarzı Davranışları Değişikliği Takip Formu kullanılarak toplanmıştır. Müdahale grubundaki kadınların son değerlendirmedeki değişim aşamalarının, kontrol grubundaki kadınlara göre anlamlı olarak daha ileri olduğu saptanmıştır (p<0,05). Son değerlendirmede kontrol grubu ile karşılaştırıldığında; müdahale grubundaki kadınların İYKÖ puan ortalamasının anlamlı olarak daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Müdahale ve kontrol grubundaki kadınlar arasında son değerlendirmede üriner inkontinans sıklığı ve şiddeti bakımından anlamlı fark olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Son değerlendirmede kontrol grubundaki kadınlar ile karşılaştırıldığında; müdahale grubundaki kadınların kegel egzersizi süre ortalamasının anlamlı olarak daha fazla olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Son değerlendirmede müdahale ve kontrol grubundaki kadınlar arasında yaşam tarzı davranışları bakımından anlamlı fark olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Motivasyonel görüşmelerle desteklenmiş Transteoretik Model'e dayalı çevrimiçi verilen eğitim kadınların yaşam kalitesini ve kegel egzersizi süre ortalamasını artırsa da; üriner inkontinans sıklığı ve şiddeti üzerinde etkisinin olmadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler : Eğitim, Kegel egzersizleri, Motivasyonel görüşme, Transteoretik Model, Üriner inkontinans, Yaşam tarzı değişiklikleri