Batı Anadolu Büyük Menderes Havzası ve çevresindeki Roma ve Türk Dönemi Köprü mimarisinin gelişimi ve tipolojisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN DEMİRCİ
Danışman: Cemile Nakış Karamağaralı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Anadolu'da kurulan uygarlıklar, ulaşım amacıyla bir takım tesisler meydana getirmişler, bu arada, yollar üzerindeki büyük su engellerini geçebilmek için de köprüler inşa etmişlerdir. Başlarda sadece ulaşım koridorları üzerindeki doğal engelleri aşma amacına hizmet eden köprüler, toplumların askeri, ticari, iktisadi, sosyal ve kültürel gelişmelerine paralel olarak, zamanla kültür tarihinin tamamlayıcı birer unsuru haline gelmişlerdir. Bu kapsamda, 'Yol medeniyettir', düsturu çerçevesinde, uygarlıkların gelişmişlik seviyelerinin birer yansıması ve kültürel miras değeri olan köprüler, toplumların mimari kimliğine özgü belirleyiciler olarak değerlendirilmelidir. Çalışma alanı olarak belirlenen, Batı Anadolu Büyük Menderes havzası ve çevresindeki Roma ve Türk dönemi köprü mimarisinin; tasarım, malzeme, yapım tekniği, biçimsel özellikler, kullanım şekli ve varsa bezeme özelliklerinin belirlenmesi, tespitlerinin yapılması, dönemler arası etkileşimlerin ortaya konularak, tipolojik bir değerlendirme ve karşılaştırma ile dönemsel üslup özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, Anadolu topraklarında hüküm sürmüş uygarlıkların belli başlı merkezlerini birbirine bağlayan tarihi yol ağları, kaynaklardan elde edilen veriler doğrultusunda tanımlanmıştır. Üçüncü bölümde, köprü mimarisinin oluşumu ve gelişiminden bahsedilip, köprülerin yapısal bileşenleri ile bunların teknik özellikleri ve işlevleri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın dördüncü bölümünde, Batı Anadolu Büyük Menderes havzası ve çevresindeki Roma ve Türk dönemi köprülerinin tasarım, malzeme, yapım tekniği ve biçimsel özellikleri tanımlanmıştır. Tezin beşinci bölümünde Batı Anadolu'da bulunan Roma ve Türk dönemi köprü yapılarının daha önce çerçevesi çizilen mimari bileşenlerin ve yapısal özelliklerinin karşılaştırılması ve sınıflandırılması yapılarak, tipolojik araştırması aktarılmıştır. Altıncı bölümde ise teorik ve alan çalışması ile elde edilen tüm bulgular birlikte ele alınarak, tipolojik bir değerlendirme ve karşılaştırma ile dönemsel üslup özellikleri ortaya konulmuş, öneriler geliştirilmiş ve ileride yapılabilecek araştırmalara ve restorasyon uygulamalarına yön verilmiştir.