Endotoksemi oluşturulan kobayların dalak dokusunda 3-nitrotirozin oluşumu ve taurinin antioksidan etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİLİZ SEZEN BİRCAN
Danışman: KANUNİ BARBAROS BALABANLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Nitrik oksit (NO./Azot monoksit) ve süperoksit (O2-.) radikalleri biyolojik sistemlerdeki en hızlı reaksiyonlardan biriyle (k:6,7.109 M-1s-1) birleşerek, kendilerinden daha reaktif, daha toksik ve 1,9 saniyelik yarı ömrüyle nispeten daha uzun ömürlü bir tür olan peroksinitrit (ONOO-)'i oluştururlar. ONOO-, proteinler, lipitler, tiyoller, sülfhidril grupları, DNA bazları ve düşük moleküler ağırlıklı antioksidanlar gibi çeşitli biyomoleküllerle reaksiyona girerek, modifikasyonlara sebep olan güçlü bir oksidan, önemli bir nitratlayıcı ajandır. ONOO-'nun en iyi bilinen reaksiyonlarından biri, proteine bağlı veya serbest olarak bulunan tirozin amino asitini orto pozisyonundan nitrolayarak 3-Nitrotirozin (3-NT)'i oluşturmasıdır. ONOO-'nun stabil ve spesifik bir son ürünü olan 3-NT, insan hastalıklarında ve hayvan modellerinde ONOO-'ya bağlı doku hasarının tespit edilmesinde yaygın olarak kullanılan bir belirteç olması açısından önemlidir. Taurin (2-aminoetansülfonik asit) ise; antioksidan, antiinflamatuar ve detoksifiye edici özelliklere sahip, kükürt içeren serbest bir b-amino asittir. Bu çalışmada, lipopolisakkarit (LPS/endotoksin) uygulanarak deneysel endotoksemi oluşturulan kobaylarda, endotokseminin ONOO- oluşumundaki rolünün 3-NT tespiti aracılığıyla belirlenmesi ve taurinin antioksidan aktivitesinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, kobaylara intraperitoneal (ip) olarak 4 mg/kg LPS, 300 mg/kg taurin veya hem taurin hem de LPS uygulanmış ve dalak dokularındaki 3-NT ve taurin düzeyleri HPLC'de, NO.'nun stabil son ürünü olan reaktif azot oksit ürünleri (NOx) ise, spektrofotometrik olarak ölçülmüştür. Sonuç olarak, LPS uygulaması dalak dokusundaki 3-NT ve NOx düzeylerini arttırırken, taurin konsantrasyonunu istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde azaltmıştır. LPS ile birlikte taurin uygulanan grupta, taurinin 3-NT ve NOx düzeylerini azalttığı tespit edilmiştir. Tek başına taurin uygulanan grupta ise, taurin bilinen antioksidan etkisinin aksine 3-NT ve NOx konsantrasyonlarında belirgin bir artışa sebep olmuştur.