Lokal ileri veya metastatik pankreas kanserli hastalarda PRMT1 ve ZEB1 ekspresyonunun birinci basamakta folfirinox kemoterapi yanıtına etkisi

CANSU COŞKUN GENÇALP

Lokal ileri veya metastatik pankreas kanserli hastalarda PRMT1 ve ZEB1 ekspresyonunun birinci basamakta folfirinox kemoterapi yanıtına etkisi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANSU COŞKUN GENÇALP

Danışman: NURİYE ÖZDEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Pankreas kanseri tüm dünyada hem erkeklerde hem de kadınlarda kanser ölümlerinin yedinci önde gelen nedenidir. Lokal ileri ve metastatik pankreas kanseri hastalarında tedaviye yanıtın yetersizliği, sağkalım süresinin kısalığı, tedavide yeni ajanların arayışını artırmaktadır. PRMT1 (Protein Arginine Methyltransferase-1) çeşitli moleküllerin arginin rezidülerinin metilasyonunda rol alan PRMT ailesinin bir üyesidir ve ekspresyonu pankreas kanserinde kötü prognoz ile ilişkili bulunmuştur. Epitelyal-mezenkimal geçiş (EMT) olarak adlandırılan epitel hücrelerinin mezenkimal özellikler kazanması, birçok kanserde incelenmiş, metastaz ve tedavi direnci ile ilişkili bulunmuştur. EMT'nin kanser hücrelerinin erken dönemde yayılmasına katkıda bulunduğunu ve PDAK'ın invazyon ve metastazı için çok önemli olduğu ileri sürülmüştür. Bir EMT transkripsiyon faktörü olan ZEB1'in (çinko parmak E-kutusu bağlayıcı homeobox 1) pankreas kanserinin erken öncü lezyonlardan metastaza doğru in vivo ilerlemesinde kilit bir rolü olduğu belirtilmiştir. ZEB1'in pankreasta genetik delesyonunun, prekürsör lezyonların oluşumunu, farklılaşmamış (yüksek dereceli) karsinomları, invazyonu ve metastazı azalttığı ifade edilmiştir. Biz çalışmamızda 1. Basamakta FOLFİRİNOX kemoterapisi alan lokal ileri (non-rezektabl) veya metastatik pankreas kanserli hastalarda ZEB1 ve PRMT1 ekspresyonunun FOLFİRİNOX tedavi yanıtına etkisini araştırmayı amaçladık. PRMT1 boyanma şiddetine baktığımızda, boyanma olmayan ve zayıf boyanan hasta grubunun median PFS süresi 9,5 ay, güçlü boyanma paterni gösteren hasta grubunun median PFS süresi 5,1 ay olup istatiksel olarak anlamlıydı (p=0,037). PRMT1 boyanma derecesinin ise progresyonsuz veya genel sağkalıma etkisi görülmedi. ZEB1 pozitif ve negatif boyanan hastalar arasında ise genel sağkalım ve progresyonsuz sağkalım açısından anlamlı bir farklılık görülmedi. Bununla birlikte, ZEB1 pozitif ve negatif hastalar arasında FOLFİRİNOX kemoterapisine objektif yanıt oranları açısından anlamlı farklılık görülmedi. Sonuç olarak PRMT1 ekspresyon derecesinden bağımsız olarak , PRMT1 şiddetli ekspresyonu kötü prognozla ilişkilendirilmiştir. ZEB1 ile ilişkili literatürde aşırı ekspresyonunun metastaz ve invazyonu artırdığı, delesyonunun karaciğer metastazında önemli bir rol oynayabileceği gösterilmiş olsa da çalışmamızda ZEB1 ile ilişkili sağkalım, ilaç direnci ve karaciğer metastazı arasında anlamlı ilişki görülmedi. PRMT1 ve ZEB1'in etkileşime girdiği moleküler yolakların ve sonuçlarının daha fazla aydınlatılmasına ihtiyaç vardır.