Çocukluk çağında obezite farkındalığı ve aortik sertlik stiffness değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMET KARABÖRK

Danışman: FATMA SEDEF TUNAOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çocukluk çağı obezitesi dünya çapında bir sağlık sorunudur. Obezite, insidansının giderek artması ve daha genç yaşlarda görülmeye başlaması nedeni ile kardiyovasküler komplikasyonları da daha erken görülmeye başlamıştır. Kardiyovasküler komplikasyonların erken saptanması, değerlendirilmesi ve tedavisinin erken yapılması yaşam kalitesi ve süresi için önemlidir. Aortik/arteryal sertlik; kardiyovasküler mortaliteyi öngören bağımsız ve güçlü bir ölçüttür, bir risk belirtecidir. Arteryal sertlik, nabız dalga hızı (PWV) ve ekokardiyografi ile değerlendirilmektedir. Bu çalışma; obez ve fazla kilolu çocukların beslenme davranışları ve ailelerin çocuklarının obezitesi hakkında farkındalıklarını anket uygulayarak değerlendirmek; hastaların aortik/arteryal sertlik değerlerini ekokardiyografik ve nabız dalga hızı analizi (PWV) ile saptamak amacı ile planlanmıştır. Çalışma; Gazi Üniversitesi Çocuk Endokrin ve Çocuk Kardiyolojisi Bilim Dalları polikliniklerine başvuran 50 obez, 50 fazla kilolu ve 21 normal kilolu olmak üzere 121 olgu olup, olguların %48'i (59) erkek, %52'si (62) kız; ortalama yaşları 14,4±1,7 (12-17,5) yaştır. 50 obez 50 fazla kilolu toplam 100 hastaya beslenme değerlendirme anketi uygulanmıştır. Obez, fazla ve normal kilolu grupların 25 hidroksivitamin D kan düzeyleri sırasıyla ortalama (min-maks) olarak: 15,2±4,9 (10-25) ug/L, 17,0±4,5 (10-28) ug/L, 17,2±6,4 (10-28) ug/L olarak ölçülmüştür. Her üç grubun da D vitamini düzeyleri düşüktür. Açlık insülini ortalama (min-maks) olarak: obez grupta 19,0±2,9 (3-62,7) μIU/mL, fazla kilolu grupta 12,0±1,2 (5,2-25,1) μIU/mL olup; obez grupta yüksek bulunmuştur. (p=0,03). HbA1c düzeyi ortalama (min-maks) olarak: obez grupta 5,7±0,2 (5,2-5,9), fazla kilolu grupta 5,4±0,3 (4,9-5,9) olup; obez grupta yüksektir. HDL düzeyi ortalama (min-maks) olarak: obez grupta 44,7±10,3 (33-73) mg/dL; fazla kilolu grupta 48,0±13,4 (28-92) mg/dL olup, obez grupta anlamlı olarak düşüktür. Çalışmamızda 62 hastaya ekokardiyografi yapılmıştır ve sonuçları karşılaştırılmıştır. Olguların arteryal "strain" değeri ortalama (min-maks) olarak: obez grupta 0,146±0,0 (0,06-0,3); fazla kilolu grupta 0,106±0,0 (0,05-0,18) olup; obez grubun arteryal"strain" değerleri fazla kilolu gruba göre yüksektir Obez ve fazla kilolu grupta PWV ölçümleri normal ölçüm değerlerine göre yüksek saptanmıştır(p>0,05). Obez grupta elastik modulus ve aortik sertlik ß indeksi ile PWV ölçümleri arasında pozitif yönde korelasyon saptanmıştır (sırasıyla r=0,56; r=0,53; sırasıyla p=0,008; p=0,01). Obez grupta sistolik ve diastolik kan basıncı ölçümleri ile PWV ölçümleri arasında korelasyon saptanmıştır (sırası ile r=0,98; r=0,45 sırasıyla p= 0,0001; p=0,04). Ebeveynlerin beslenme alışkanlıklarının düzeltilmesi ve obezite farkındalıklarının arttırılması için gerekirse medya organları bu yönde kullanılarak daha geniş kitlelere yönelik eğitim ve bilgilendirme yapılmalıdır.