Tip 1 diyabetli çocuk ve adölesanlarda tahmini glomerüler filtrasyon hızı denklemlerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE AKILLIOĞLU
Danışman: MAHMUT ORHUN ÇAMURDAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tip 1 diyabetes mellitus, genetik yatkınlığı olan bireylerde, pankreas beta hücrelerinin hasarlanması sonucu ortaya çıkan insülin eksikliği ve hiperglisemi ile karakterize endokrin ve metabolik bir bozukluktur. İyi glisemik kontrolün sağlanması, özellikle erken aşamalarda mikrovasküler komplikasyonların görülme sıklığını ve progresyonunu önemli ölçüde azaltır. Hastalığın seyrinde en sık görülen mikrovasküler komplikasyon diyabetik nefropatidir. Diyabetik nefropati, gelişmiş ülkelerde SDBH' nin önde gelen nedenlerinden biri olmasının yanı sıra diyabetin diğer komplikasyonlarının görülme ihtimalini de arttırmaktadır. Nefropati tespitinde en sık kullanılan yöntem mikroalbüminüri taramasıdır. Ancak DN'de ilk ortaya çıkan bulgu, bir GFR değişikliği olan hiperfiltrasyondur. Günümüzde, tahmini glomerüler filtrasyon hızının hesaplanmasında en yaygın kullanılan belirteç serum kreatinin düzeyidir. Sistatin C "ideal filtrasyon belirteci" olarak tanımlanmıştır ve serum sistatin C düzeyleri kullanılarak da glomerüler filtrasyon hızı tahmini yapılabilmektedir. Çalışmamızda, iki yıl ve daha uzun süredir T1DM tanısı olan çocuk ve adölesanlarda sistatin C'ye dayalı CKiD ve Zappitelli ile kreatinine dayalı bir glomerüler filtrasyon hızı formülü olan Schwartz formülleri karşılaştırıldı. Ek olarak, günümüzde nefropati taramasında altın standart olarak kabul edilen mikroalbüminürinin sınırlı hassasiyeti ve özgüllüğü nedeniyle, DN'de erken aşamalarda ortaya çıkan hiperfiltrasyonu tespit edebilecek bir parametre bulunması amaçlandı. Çalışmamızda sistatin C ile HbA1c, diyabet süresi, kan basıncı veya mikroalbüminüri arasında korelasyon saptanmadı ve sistatin C'ye dayalı formüller ile bu parametreler arasında da istatistiksel olarak anlamlı ilişki yoktu. Schwartz fomülü ve bu parametreler arasındaki tespit edilen korelasyonlar da zayıftı. Ayrıca, albuminürisi olan ve olmayan hastalar arasında, GFR formülleri arasında fark yoktu. Sonuç olarak, çalışmamızda karşılaştırılan bu üç eGFR formülünün birbirine üstünlüğü tespit edilemedi. Ancak, günümüzde pediatrik popülasyonda en sık kullanılan eGFR formülü olan Schwartz formülü kullanıldığında, hiperfiltrasyonu (GFR> 120 mL/dk/1,73 m2) tanımlayan bir serum sistatin C sınır değeri bulundu. Sistatin C'nin 0,655 mg/L sınır değerinde, sensitivitesi %69,5, spesifitesi %61,5, AUC 0,616 olacak şekilde hiperfiltrasyonu anlamlı biçimde tanımladığı saptandı. Çalışmamızda elde edilen bu sonuç, serum sistatin C parametresinin, diyabetik nefropatinin en erken aşaması olan hiperfiltrasyonun tespitinde tahmini glomerüler filtrasyon hızından bağımsız olarak kullanılabilecek umut verici bir gösterge olabileceğine işaret edebilir. Anahtar kelimeler: Tip 1 diyabet, nefropati, sistatin C, glomerüler filtrasyon hızı