Sıçanlarda intrahipokampal beta amyloid (1-42) uygulamasının öğrenme ve bellek fonksiyonları üzerine etkisi: NO/NOS sistemi ve mmikroglial aktivasyon ile ilişkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FERİHAN ÇETİN

Danışman: SİBEL DİNCER

Özet:

71 VII. ÖZET Amiloid beta peptid (AP) birikimleri bilişsel bozuklukların gelişmesinde ve Alzheimer hastalığında (AH) rol oynamaktadır. Bazı hayvan modellerinde Alzheimer hastalığı'nı taklit eden bilişsel ve nörodejeneratif bozukluklar AP'nın intraserebral veya intraventriküler uygulamaları ile oluşturulabilmektedir. Ap uygulamasının inflamatuvar cevaplara yol açtığı gösterilmiştir. A0 ve aktive mikroglia sitokinleri ve nitrik oksiti (NO) stimule eder. NO'nun öğrenme ve bellekteki fonksiyonları üzerindeki rolünün yanı sıra merkezi sinir sisteminde başka fizyopatolojik rolleri de vardır. NO, serbest radikal özellik taşımasından dolayı nörotoksik olabilmekte ve nörodejeneratif hastalıklarda rol alabilmektedir. Ancak AH'da NO ve nitrik oksit sentaz sistemlerinde meydana gelen değişiklikler ile ilgili çelişkili sonuçlar bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, sıçanlarda intrahipokampal Ap (1-42) enjeksiyonunun uzaysal öğrenme ve bellek, mikroglial aktivasyon, hipokampuste İNOS ve nNOS ekspresyonları ve NOx düzeyleri üzerine etkilerinin araştırılmasıdır. Çalışmada 220-260 g ağırlıkta olan Wistar albino cinsi erişkin erkek sıçanlar kullanıldı. Sham ve intrahipokampal distile su uygulanan gruplar kontrol gruplarını, intrahipokampal Ap (1-42) uygulanan grup deney grubunu oluşturdu. 10ug/2ul dozda Ap (1-42) bilateral olarak hipokampal fissur içerisine enjekte edildi. Cerrahiden 14 gün sonra sıçanlara Morris su tankında uzaysal öğrenme ve bellek testleri uygulandı. Bu testler 7 gün boyunca devam etti ve 21. günde hayvanlar dekapite edildi. Beyinler hızla buz üzerinde çıkarılarak hipokampus ayrıldı. nNOS ve İNOS ekspresyonları Western blot analizi ile, mikroglial aktivasyon IHC boyama ile değerlendirildi. Hipokampal NOx düzeyleri ise Griess yöntemi ile spektrofotometrik olarak ölçüldü.-72 Uzaysal öğrenme ve bellek testleri değerlendirildiğinde kontrol grupları ile Ap (1-42) uygulanan deney grubu arasında anlamlı fark olmadığı görüldü. IHC olarak değerlendirilen mikroglial aktivasyonda da kontrol grupları ile Ap (1-42) uygulanan deney grubu arasında farklılık gözlenmedi. nNOS ekspresyonları açısından densitometrik birimler karşılaştırıldığında kontrol grupları ile Ap (1-42) uygulanan deney grubu arasında anlamlı fark bulunmadı. Ap (1-42) uygulanan deney grubunda iNOS ekspresyonunun indüklenmediği gözlendi. Hipokampal NOx düzeylerinde de gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Çalışmamızın sonuçları doğrultusunda ve aynı zamanda literatürdeki çalışmaları değerlendirdiğimizde; Alzheimer hastalığındaki bilişsel ve nöropatolojik bozuklukları taklit edebilen uygun hayvan modelinin oluşturulabilmesi için daha ileri çalışmaların gerektiği düşüncesindeyiz. Anahtar Kelimeler: Beta amiloid peptid, hipokampus, uzaysal öğrenme ve bellek, nitrik oksit sentaz, nitrik oksit, mikroglia.