Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Esra İŞÇİ BOSTANCI
Danışman: Hacer İlke Önen
Özet:
Serviks kanseri kadınlarda 4. sıklıkta görülen, mortalite ve morbidite açısından önemli bir jinekolojik kanserdir. Aşılama ve tarama programlarının gelişmesi ile önleme ve erken evrede tanı koyabilmek mümkündür. Ancak sosyoekonomik açıdan geri kalmış ülkelerde; tarama programlarının eksikliği dolayısıyla servikal kanser ileri evrelerde tanı almaktadır. Bu evrelerde ise cerrahi açıdan tedavi seçeneği mümkün olmadığı için kemoradyoterapi tedavisi uygulanır. Standart kemoterapötik ajan sisplatindir. Ancak özellikle kemoterapötik ajanların sebep olduğu toksisiteyi azaltmak ve tedavi başarısını arttırmak amaçlı yeni tedavi yöntemleri, hedefe yönelik tedaviler üzerinde çalışılmaktadır. EF24 sentetik bir kurkumin analoğudur; yapısal olarak benzer, fakat biyoyararlanımı daha fazladır. EF24’ün kanser hücrelerine karşı yüksek derecede sitotoksik olduğu ve tümör hücresinin çoğalmasının baskılanmasında, serviks kanserinde yaygın kullanılan sisplatinden daha yüksek bir etki gösterdiği yapılan çalışmalarda belirtilmiştir. EF24’ün Bcl-2 ekspresyonunu azaltarak apoptoz üzerine etkili olduğunu gösteren yayınlar vardır. Bu doktora tez çalışmasında; EF24’ün tek başına ve sisplatinle birlikte, HeLa (HPV pozitif) ve C33A (HPV negatif) hücrelerine uygulanmasının hsa-miR-181a-5p, hsa-miR-146a-5p, hsa-miR34a-5p, hsa-miR 148-3p miRNA ifade düzeylerine etkisinin belirlenmesi hedeflenmiştir. HeLa hücrelerine EF24 tek başına uygulandığında hsa-miR-146a-5p ve hsa-miR-148-3p ifadelerinde anlamlı artış görülmüştür. Sisplatin tek başına uygulandığında hsa-miR-148-3p’de ifade artışı gözlenmiş; EF24/sisplatin birlikte uygulandığında hsa-miR34a-5p ve hsa-miR-146a-5p ifadelerinde anlamlı artış kaydedilmiştir. Literatürde EF24’ün apoptotik etkisinin jinekolojik ve servikal kanserler üzerindeki etkisine yönelik çalışmalar mevcut olup; tez çalışmamızda hedeflediğimiz miRNA ifadelerine yönelik bir çalışma bulunmamaktadır. Elde ettiğimiz sonuçlar doğrultusunda hedefimiz; EF24’ ün miRNA ifadeleri üzerinden servikal kanserli hücrelerde gösterdiği etkiyi analiz etmek ve artmış/azalmış ifadelerindeki farklılıkları sunmaktır. Bu doğrultuda amacımız, yapılacak in vivo ve in vitro çalışmalara örnek teşkil ederek, hedefe yönelik tedavide yeni seçeneklerin gelişmesine katkı sağlayıcı olmaktır.
Anahtar Kelimeler : EF24, miRNA, Bcl-2, serviks kanseri