Hemodiyaliz Tedavisi Gören Hastalarda Kırılganlığın BiyokimyasalBelirteçler, İnflamatuvar Parametreler, Ağız Temizleme Alışkanlığı ve DişSayısı ile İlişkisinin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE TOPOĞLU ÇAĞLAR
Danışman: Yasemin Erten
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kırılganlık, daha çok yaşlılıkla ilişkili olan, ancak farklı hasta gruplarında da yaştan bağımsız olarak gözlenebilen; fiziksel, sosyal, psikolojik ve kognitif alanlarda düşüşün eşlik ettiği ve dış stres faktörlerine adaptasyonun azaldığı, hastalarda morbidite ve mortalitede artışın eşlik ettiği klinik bir durumdur. Kronik böbrek hastaları; özellikle son dönem böbrek yetmezliği tanısı ile diyalize giren hastalar kırılganlık açısından risk taşıyan hasta popülasyonlarından bir tanesini oluşturmaktadır. Son dönem böbrek hastalığını; vücutta hemen hemen tüm sistemleri etkileyen bir hastalık olması nedeniyle protein-enerji kaybı, fiziksel inaktivite ve kognitif bozukluk gibi komplikasyonları bünyesinde barındıran bir sendrom olarak değerlendirmek mümkündür. Bu nedenle kırılganlığın hemodiyaliz hastalarında daha yaygın görülmesi beklenen bir sonuçtur. Kırılganlığın hastalarda gerek yaşam kalitesini azaltan gerekse morbidite ve mortaliteyi arttıran önemli bir risk faktörü olduğu göz önüne alındığında, erken dönemde tespiti, bazı önlemlerin alınmasıyla beraber fiziksel ve kognitif fonksiyonların korunmasına katkı sağlayabilir, aynı zamanda hastalarda morbidite ve mortaliteyi azaltabilir. Bu nedenle hemodiyaliz hastalarında yaştan bağımsız olarak kırılganlık taramasının yapılması prognostik açıdan önem taşımaktadır. Hemodiyaliz hastalarında kırılganlık açısından birçok risk faktörü mevcut olup, bunlardan bir tanesi inflamasyon ile birlikte protein enerji malnutrisyonuna yol açabilen kötü ağız hijyeni ve diş kaybı varlığıdır. Bu çalışmada; HD hastalarında erken dönemde kırılganlık tespiti ve alınabilecek önlemlerin hastaneye yatış ve mortalite oranını düşürebileceği öngörüsüyle; kırılganlığın sıklığının araştırılması ile hastalarda kırılganlık için risk faktörlerini saptamaya yönelik olarak inflamatuvar belirteçler, biyokimyasal parametreler, ağızda kalan diş sayısı, protez varlığı ve ağız temizleme alışkanlığının ilişkisini araştırmayı amaçladık. 15.12.2021-30.03.2022 tarihleri arasında 86 hemodiyaliz hastası 74 kontrol hastası çalışmaya dahil edildi. Çalışmamızda hemodiyaliz hastalarında kırılganlık sıklığı %24,4 olarak saptandı. Prefrailite prevalansı %18,6 idi. Kırılgan ya da pre-frail olma sıklığı %43 olarak tespit edildi. Tek değişkenli multinominal regresyon analizinde kırılganlığı yaş, artmış nötrofil/lenfosit oranı, yüksek CRP, düşük ferritin, albümin değeri, düşük demir düzeyinin etkilediği saptandı. Çok değişkenli multinominal regresyon analizine göre ise; kırılganlık için ferritin ve albümin değeri ile demir düzeyinin düşük olması sınırda anlamlı bulundu, artmış yaş kırılganlık için önemli risk faktörü olarak saptandı. Sonuç olarak, yaptığımız çalışmanın verilerine göre, hemodiyaliz hastalarında kırılganlık sık görülen çoklu sebepli klinik bir tablo olup, mevcut etkenlerin mümkün olduğunca ortadan kaldırılmasının yaşam süresi ve kalitesine önemli katkıda bulunacağını düşünüyoruz. Anahtar Kelimeler: kırılganlık, inflamasyon, hemodiyaliz, risk faktörleri, diş sayısı, ağız hijyeni