Hemen dentin örtüleme sonrası uygulanan geçici yapıştırma simanın farklı temizleme yöntemleri ile uzaklaştırılmasının dual cure rezin simanın dentine makaslama bağlanma dayanımına etkisi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP AYDIN
Danışman: CEMİLE KEDİCİ ALP
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, hemen dentin örtüleme (Immediate Dentin Sealing; IDS) sonrası uygulanan geçici yapıştırma simanının farklı temizleme yöntemleri ile uzaklaştırılmasının, dual-cure rezin simanın dentine makaslama bağlanma dayanımına etkisini ve uygulanan temizleme yöntemlerinin dentin ve IDS yüzey topografisi üzerindeki etkilerini taramalı elektron mikroskobu (SEM) analizi ile değerlendirmektir. Çalışmada IDS materyali olarak bir total-etch adeziv sistem (OptiBond FL) ve iki aşamalı bir universal adeziv sistem (G2-Bond) kullanılmıştır. Geçici yapıştırma simanının uzaklaştırılması amacıyla iki mekanik ve bir kimyasal temizleme yöntemi uygulanmıştır: el aleti ile temizleme, 50 μm Al₂O₃ kumlama ile temizleme ve Katana Cleaner ile temizleme.Dentine makaslama bağlanma dayanımını değerlendirmek için toplam 144 adet, SEM incelemesi için ise 24 adet periodontal veya ortodontik nedenlerle çekilmiş, sağlam insan molar dişi kullanılmıştır. Dişlerin oklüzal yüzeyleri, orta üçlüdeki dentinin açığa çıkması amacıyla su soğutması altında elmas disk yardımıyla uzaklaştırılmıştır. Dentin yüzeyleri, standart bir smear tabakası oluşturmak için su soğutması altında sırasıyla 600, 800 ve 1000 grit zımpara kağıtları ile (her biri 10 sn) aşındırılmıştır. Örnekler rastgele olarak 12 gruba ayrılmıştır. Grup 1 kontrol grubunu oluşturmuş ve herhangi bir işlem uygulanmamıştır. Grup 2, 3 ve 4'te IDS uygulanmadan geçici yapıştırma simanı kullanılmıştır. Grup 5'te OptiBond FL ile IDS uygulanmış ve geçici yapıştırma simanı uygulanmamıştır. Grup 6, 7 ve 8'de OptiBond FL ile IDS uygulanmış ve ardından geçici yapıştırma simanı kullanılmıştır. Grup 9'da G2-Bond ile IDS uygulanmış ve geçici yapıştırma simanı uygulanmamıştır. Grup 10, 11 ve 12'de ise G2-Bond ile IDS uygulanmış ve geçici yapıştırma simanı kullanılmıştır. Geçici yapıştırma simanı; Grup 2, 6 ve 10'da Al₂O₃ kumlama ile, Grup 3, 7 ve 11'de Katana Cleaner ile, Grup 4, 8 ve 12'de ise el aleti ile temizlenmiştir. Makaslama bağlanma dayanımı testi için universal test cihazı (Instron) kullanılmıştır. Dentin ve IDS yüzeylerindeki yapısal değişiklikleri gözlemlemek amacıyla, temizleme işlemleri sonrasında her gruptan iki örnek (n = 2) alan emisyonlu taramalı elektron mikroskobu (FE-SEM; HITACHI SU5000) ile değerlendirilmiştir. Örnekler 24 saat kurutulmuş, ardından vakumlu kaplama cihazında (LEICA ACE 200, Viyana) altınla kaplanmış ve yüzey fotomikrografları 2500× büyütmede alınmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi non-parametrik testler kullanılarak yapılmıştır. Bulgulara göre, IDS uygulanmayan örneklerde temizleme yöntemleri arasında bağlanma dayanımı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p > 0,05). Buna karşılık, IDS uygulanan gruplarda, geçici yapıştırma simanı kontaminasyonu sonrasında uygulanan tüm temizleme yöntemlerinin, kontamine edilmemiş IDS gruplarına kıyasla bağlanma dayanımında anlamlı bir azalmaya neden olduğu belirlenmiştir (p < 0,05). Kontaminasyonsuz koşullarda, G2-Bond ile IDS uygulanan grubun bağlanma dayanımı değerleri, IDS uygulanmayan kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha yüksek bulunmuştur (p < 0,05). OptiBond FL ile IDS uygulanan gruplarda da bağlanma dayanımı artışı gözlenmiş olmakla birlikte, bu artış G2-Bond'a kıyasla daha sınırlıdır. Geçici yapıştırma simanı uygulanan ve temizlenen tüm IDS gruplarında, kullanılan temizleme yöntemine bakılmaksızın, bağlanma dayanımının kontaminasyonsuz IDS gruplarının düzeyine geri getirilemediği belirlenmiştir. SEM analizleri, tüm temizleme yöntemlerinden sonra yüzeylerde artık siman kalıntılarının ve IDS tabakasında morfolojik değişikliklerin bulunduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, IDS uygulaması kontaminasyon olmadığında dentine rezin siman bağlanma dayanımını artırmaktadır; ancak geçici yapıştırma simanı kontaminasyonunu takiben uygulanan mevcut mekanik ve kimyasal temizleme yöntemlerinin hiçbiri, IDS'nin sağladığı bağlanma dayanımı avantajını tam olarak geri kazandıramamıştır.