VERİ MADENCİLİĞİ İLE TALEP TAHMİNİ VE BİR İŞLETMEDE UYGULAMA


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Bilişim Enstitüsü, YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OKTAY MESUT ARSLAN

Danışman: BAHAR ÖZYÖRÜK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüz dünyasında bilişim teknolojisinin hızla gelişmesi birçok yeniliği beraberinde getirmektedir. Bu yeniliklerin en önemlilerinden biri ise büyük veri kavramı, bu verinin yönetilmesi ve kullanılmasıdır. Bu sebep ile büyük verilerden anlamlı ve kullanışlı bilgi edinimi yöntemi olarak 'Veri Madenciliği' ortaya çıkmıştır. Uzun yıllardır birçok alanda geleneksel yöntemler ile çözülmeye çalışılan karmaşık problemlerde bir çözüm arayışı olarak veri madenciliği yöntemleri kullanılmaya başlanmıştır. Veri madenciliği birçok alanda olduğu gibi talep tahmininde de başarılı bir şekilde kullanıldığı ve etkin sonuçlara ulaştığı gözlenmiştir. Bu tez çalışmasında da literatürde yer alan talep tahmini konusunda veri madenciliğini kullanan akademik çalışmalar detaylı bir şekilde incelenmiştir. Tez çalışması kapsamında Ankara da faaliyetlerine devam eden ve orta gerilim ekipmanları üreten bir firmanın ürettiği gaz yalıtımlı orta gerilim hücresi ürünü için talep tahmini yapılmaya çalışılmıştır. Firmanın ürününe olan talep birçok faktörden etkilendiği için istatistiksel olarak geliştirilen talep tahmini yöntemleri yerine veri madenciliği yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bu amaçla firmanın 2016 – 2018 yılı satış verileri kullanılarak 2019 yılı için aylık talep tahminleri veri madenciliği yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. Bu tahmin çalışması kapsamında merkez bankasının resmî sitesinden alınan aylık 'Dolar Kurları', 'Enflasyon Oranları' ve 'Faiz Oranları' nitelik olarak modele eklenmiştir. Çözüm WEKA (Waikato Environment for Knowledge Analysis) paket programının 3.9.4 sürümü (son sürüm) ile gerçekleştirilmiştir. Destek vektör makinaları (DVM) ve yapay sinir ağları (YSA) metotlarının kullanıldığı çalışmada elde edilen sonuçlar tartışılmıştır.