Yıldırım analizi ve yıldırım düşme risk hesabı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF SALİH EROĞLU
Danışman: MÜSLÜM CENGİZ TAPLAMACIOĞLU
Özet:YILDIRIM ANALİZİ VE YILDIRIM DÜŞME RİSK HESABI (Yüksek Lisans Tezi) Yusuf Salih EROĞLU GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ OCAK 2005 ÖZET Yıldırım atmosferde meydana gelen canlılar ve yapılar için tehlikeli durumlara neden olan doğadaki en güçlü elektriksel boşalma olayıdır. Yıldırım oluşumu; bulutun elektriksel yüklenmesi, boşalma süreci ve ana boşalma aşamalarından oluşur. İnsan hayatını ve yeryüzündeki bütün yapıları yıldırımın zararlı etkilerine karşı korumak amacıyla yıldırımdan korunma sistemleri kullanılır. Yıldırımdan koruma sistemini gerçekleştirmeden önce korunacak yapıya yıldırım çarpma olasılığının (M) bilinmesi gerekir. Bu bilindiği takdirde koruma yapılıp yapılmayacağına ve yapıya nasıl bir koruma sistemi yapılması gerektiğine karar verilir. Bu şekilde etkili ve doğru bir koruma yapılmış olur. Yıldırım çarpma olasılığını belirlemek için farklı yöntemler kullanılmaktadır. Bunların başlıcaları elektro geometrik model (yuvarlanan küre modeli), elektromanyetik model ve yakalama bölgesi yaklaşımına dayanan modeldir. Bu tez çalışmasında yakalama bölgesi yaklaşımı kullanılarak yıldırım çarpma olasılığını hesaplayacak geometriler için model tanımlamaları11 yapılmış, yerden belli bir yükseklikteki bîr noktasal yapı, belli boyda düşey bir yapı ve yerden belli yükseklikte ve uzunlukta bir yatay yapı için Matlab 6.0 da bilgisayar programlan geliştirilerek incelemeler yapılmıştır, incelemelerde yıldırım yoğunluğu, akımı, pozitif ve negatif yıldırımların oranı, nokta ve düşey iletken halinde yapının yerden yüksekliği, yatay iletken halinde de yerden yükseklik ve iletkenin uzunluğu değişken olarak alınmıştır. Geliştirilen bilgisayar programı yardımıyla giriş parametrelerinin değişik değerleri kullanılarak farklı durumlar için yıldırım çarpma olasılıkları hesaplanmış ve grafikler halinde verilmiştir. Elde edilen grafiklere göre yıldırım akımı arttıkça çarpma sıklığı N azalmakta, yapının yeryüzünden yüksekliği, düşey iletkenin boyu ve bölgenin yıldırım yoğunluğu arttıkça N değeri artmaktadır. Tezde kullanılan yöntem üç boyutlu uygulamalar için genişletilmeye açıktır. Bilim Kodu : 970 Anahtar Kelimeler : Yıldırım, Yıldırım Risk Hesabı, Yıldırımlı Günler Haritası Sayfa Âdedi 106 Tez Yöneticisi : Prof. Dr. M. Cengiz TAPLAMACIOĞLU