İlköğretim okulu yöneticilerinin liderlik stilleri ile kullandıkları çatışma çözüm stratejileri arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONER DOĞAN
Danışman: NECATİ CEMALOĞLU
Özet:ÖZET Bu çalışmanın amacı, ilköğretim okulu yöneticilerinin liderlik stillerini ve kullandıkları çatışma çözüm stratejilerini ilişkin davranışları ne düzeyde gerçekleştirdiklerini ve bu iki boyut arasındaki ilişkileri, öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin görüşlerine dayanarak açıklığa kavuşturmaktır. İlköğretim okulu yöneticilerinin liderlik stilleri ve kullandıkları çatışma çözüm stratejileri, araştırmanın bağımlı değişkenleridir. Görüşlerine başvurulan öğretmen ve okul yöneticilerinin cinsiyetleri, kıdemleri ve yaşları araştırmanın bağımsız değişkenlerini oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veri toplama aracı üç bölümden oluşmaktadır; birinci bölümde, araştırmaya katılan bireylere ilişkin kişisel bilgiler; ikinci bölümde araştırmacı Nevin Bayrak tarafından geliştirilen "Liderlik Anketi"; üçüncü bölümde araştırmacı Yıldırım Demirci tarafından geliştirilen "Çatışma Çözüm Stratejileri Anketi" kullanılmıştır. Kişisel Bilgiler Bölümü 3, "Liderlik Anketi" 34 ve "Çatışma Çözüm Stratejileri Anketi" 21 ifadeden oluşmuştur. Araştırma için kullanılan anket, Ankara ili merkez ilçeleri arasından örnekler olarak alınan Sincan, Etimesgut ve Ayaş ilçelerinde 56 okulda uygulanmıştır. Bu okullarda 318 öğretmene ve 204 yöneticiye uygulanan anketler değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmanın alt problemleri çözümlenirken, t-testi, Tek Faktörlü Anova (varyans analizi) ve Pearson Korelasyon Katsayısı uygulanmış; frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular şunlardır: 1. Öğretmen ve yöneticilerin, yöneticilerin liderlik stillerine ilişkin görüşlerinde anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Bu farklılıklar incelendiğinde; okul yöneticilerinin, okulda gösterdikleri "öğretimsel liderlik" davranışları ile öğretmenlere sağlıklı mesajlar iletemedikleri ve bunun sonucu olarak, taraflar iiarasında iletişim kopukluğunun var olduğu, okul yöneticileri ve öğretmenlerin etik kurallara farklı bakış açılarıyla yaklaştıkları, okul yöneticileri tarafından ortaya konulan vizyonun öğretmenler tarafından tam olarak anlaşılmadığı yada desteklenmediği, okul yöneticileri tarafından okullarda yapılan yenilik ve değişimlerin öğretmenler tarafından yeterli görülmediği saptanmıştır. 2. Öğretmen ve yöneticilerin, yöneticilerin kullandıkları çatışma çözüm stratejilerine ilişkin görüşlerinde anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Bu farklılıklar incelendiğinde; çatışma kavramının olumsuz çağrışımlar yapması, çatışmanın faydalarının bilinmemesi ve çatışma yönetimi konusunda yeterliliği sahip olunmaması nedeniyle okul yöneticilerinin, kurumlarında meydana gelen çatışmalara etkin bir şekilde müdahale edemedikleri saptanmıştır. 3. Okul yöneticilerinin kıdemlerine göre liderlik stillerine ilişkin görüşleri arasında anlamlı ilişki varken, okul yöneticilerinin cinsiyetlerine ve yaşlarına göre liderlik stillerine ilişkin görüşleri arasında anlamlı ilişkiler olmadığı görülmüştür. 4. Okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin, okul yöneticilerinin kullandıkları çatışma çözüm stratejileri ilişkin görüşleri arasında cinsiyetlerine, kıdemlerine ve yaşlarına göre, anlamlı ilişkiler vardır. 5. Okul yöneticilerinin liderlik stillerine ilişkin öğretmen görüşlerinde, öğretmenlerin cinsiyetlerine, yaşlarına ve kıdemlerine göre anlamlı ilişkiler vardır. 6. Okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile kullandıkları çatışma çözüm stratejileri arasında anlamlı ilişkiler vardır. Anahtar Kelime: Liderlik Stilleri, Çatışmanın Çözüm Stratejileri ııı