6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremi sonrası ortaokul öğrencilerinin "deprem" kavramına yönelik bilişsel ve görsel algılarının incelenmesi: Hatay ili örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESMA BALCI
Danışman: Esra Benli Özdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, 2023 Kahramanmaraş depremi sonrası Hatay ilinde depremi yaşamış öğrenimine devam eden ortaokul 5. 6. 7. ve 8. Sınıf öğrencilerinin "Deprem" kavramına yönelik bilişsel yapılarının ve görsel imajlarının veri çeşitlemesi yoluyla incelenmesidir. Çalışma grubu, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremi yaşayan ve 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Hatay ili Antakya, Samandağ, Yayladağı ve Reyhanlı ilçesinde beş faklı ortaokulda öğrenimine devam eden toplam 460 (n5.sınıf = 94, n6.sınıf = 108, n7.sınıf = 108, n8.sınıf = 150) öğrenciden oluşmaktadır. "Deprem" konusunda ortaokul öğrencilerinin bilişsel yapılarının ve görsel imajlarının veri çeşitlemesi yoluyla belirlendiği bu çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin bir arada yer aldığı yakınsak paralel karma yöntem deseni kullanılmıştır. Bu çalışmada araştırmanın nicel verileri, "Depreme Yönelik Tutum Ölçeği" ile nitel verileri ise, deprem kavramı kelime ilişkilendirme testi, öğrenci çizimleri ve öğrencilerle gerçekleştirilen yarı-yapılandırılmış görüşmeler ile toplanmıştır. İlk aşamada öğrencilerden "Depreme Yönelik Tutum Ölçeği" ne cevap vermeleri istenmiştir. İkinci aşamada ise, "deprem" konusunda kelime ilişkilendirme testine cevap vermeleri, devamında çizim yaparak görselleştirmeleri istenmiştir. Araştırmanın nicel verileri SPSS istatistik programı ile nitel verileri ise, içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın nicel verilerinden elde edilen sonuçlara göre, öğrencilerin depreme yönelik tutumlarının depremde hasar görmeyen ilçeler ve depremde hasar gören ilçelerde sınıf seviyesine göre değişkenlik gösterdiği dikkat çekmiştir. Araştırmanın nitel verilerinden elde edilen sonuçlara göre, "Deprem" kavramı ile ilgili kelime ilişkilendirme testi sonuçlarına göre, 4 farklı tema belirlenmiştir. Bu temalar: "duygu olarak deprem", "doğal afet olarak deprem", "kayıp olarak deprem", "destek olarak deprem". Bütün sınıf düzeylerinde deprem; en çok kayıp olarak deprem temasındaki kelimelerle ilişkilendirdikleri görülmüştür. Öğrencilerin büyük kısmı depremi yaşadıkları can kayıpları, enkazlar ve yıkım olarak nitelendirirken deprem sonrası yaşamlarını anlatan çadır, konteyner ve yardımlardan da söz etmişlerdir. Katılımcıların çizimleri incelendiğinde ise tüm sınıf seviyelerinde depremi, enkaz, ölüm ve çadır şeklinde resmettikleri belirlenmiştir.