Tacnameler ve Türk edebiyatındaki yeri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Halk Edebiyatı Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1998

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEKİR MOTOR

Danışman: MUSTAFA TATCI

Özet:

ÖZET Tâclar, tarikat mensuplarınca bir fark, bir rütbe işareti olarak kullanmışlardır. Onlar taca bir çok manâlar yüklemişlerdir. Her tarikat kendilerine mahsus tâc giymiştir. Tarikatlar taçları anlatmak için "tâcnâmeler" yazmışlardır. Bu eserlerde tâclar enine boyuna anlatılmıştır. Tâcnamelerde, taçların maddi ve manevi yönleri ele alınır, tasavvuf yolunu seçen kimselere tâc terminolojisi verilmeye çalışılırdı. Bu eserlerde bazen mutasavvıflara bu konularda yapılan eleştirilere cevap verilirdi. ı Bu eserler umumiyetle nesir tarzında ve soru cevap tipinde kaleme alınmıştır. Ancak bazı.eserler bu alandaki genel bilgileri kronolojik bir anlayışla geleneği ortaya koymaya çalışan tipte ele alınmıştır. Akılda kalıcılığı ve etkileyiciliği bakımından şiirler, fazla olmasa da tâcnamelerde yer almaktadırlar. Ancak tarikat kisvelerinin edebiyatımıza etkisini ise edebiyatımızın çeşitli ürünlerinde bulmaktayız. Bu şiirler özet olarak, giyen kimsenin giydiği elbiselere; layık olması gerektiğini söylerlerdi. Aksi takdirde kisvelerin zarar vereceği kabul edilirdi. Tâcnamelerde başa giyilen tâc dışında giyilen bütün elbiseler; tarikatların onlara yükledikleri manalarla birlikte anlatılmıştır. Bu eserlerde maddi ve manevi anlamlarıyla tâc ve diğer kisvelerin tasavvufi yönlerini bulmaktayız.