EKLEM HİPERMOBİLİTESİ OLAN ADÖLESANLARDA AYAK VE PELVİS ETKİLENİMİ İLE ALT EKSTREMİTE FONKSİYONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVDE NUR SARIKAYA
Danışman: Nevin Aysel Güzel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eklem Hipermobilitesi (EH), bağ dokusu laksitesi nedeniyle eklem hareket açıklığının fizyolojik sınırları aşmasıdır. Bu çalışmanın amacı; adölesanlarda Eklem Hipermobilitesi varlığının ayak postürü, yürüme sırasındaki pelvik simetri ve alt ekstremite fonksiyonel performansı üzerindeki etkilerini ve cinsiyet farklarını incelemektir. Çalışmaya Eklem Hipermobilitesi olan (n=57, Yaş: 14,61±2,42 yıl) ve Eklem Hipermobilitesi olmayan (n=42, Yaş: 14,90±1,63 yıl) toplam 99 gönüllü adölesan dâhil edildi. EH varlığı Beighton Skoru (≥6 puan) ile saptandı. Değerlendirmelerde; ayak postürünü belirlemek amacıyla Ayak Postür İndeksi-6 (APİ-6), dinamik dengeyi değerlendirmek için Y Denge Testi (YDT) ve ayak bileği performansını ölçmek için Topuk Yükseltme Testi kullanıldı. Katılımcıların vertikal sıçrama performansı Squat Jump (SJ) testi ile, yürüme sırasındaki pelvis simetrisi ise G-WALK sensör sistemiyle analiz edildi. Gruplar demografik olarak benzerdi. Eklem Hipermobilitesi olan adölesanların hem dominant (p=0,026) hem de nondominant (p=0,041) APİ-6 skorları anlamlı farklı bulunarak artmış pronasyon eğilimi saptandı. Topuk Yükseltme Testi dominant taraf verilerinde hipermobilite ve cinsiyet arasında etkileşim belirlendi (p=0,008); bu durum hipermobilitenin kas enduransına etkisinin cinsiyete göre değiştiğini göstermektedir. Sıçrama performansında hipermobilite etkisi saptanmazken, tüm parametrelerde erkekler lehine anlamlı cinsiyet farkı bulundu (p 0,05). Sonuç olarak, adölesanlarda Eklem Hipermobilitesi varlığı statik ayak postüründe pronasyona yol açmakta ve motor enduransı cinsiyete bağlı olarak etkilemekteydi. Klinisyenlerin, hipermobil adölesanlarda fonksiyonel performansın yanı sıra yaralanma riski oluşturabilecek subklinik biyomekanik değişiklikleri ve ayak postürü sapmalarını erken dönemde dikkate almaları önerilebilir.