COVID-19 SALGINININ YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN YAPAY SİNİR AĞLARI YÖNTEMİYLE TAHMİNİ: 2020 DÖNEMİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Bilişim Enstitüsü, Yönetim Bilişim Sistemleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ UÇUCU

Danışman: Hadi Gökçen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İşletmelerin performans ölçütlerini etkileyen indeksler olduğu gibi, ülkelerin de yaşam kalitelerini etkileyen bazı indeksler bulunmaktadır. Ekonomik özgürlük indeksleri, refah indeksleri ve yaşam kalite indeksleri ile yaşam kalitesi belirlenebilmektedir. Bu indeksler objektif ya da vatandaşlardan toplanan subjektif veriler analiz edilerek oluşturulmaktadır. Ekonomik krizler, salgınlar, doğa olayları vb. koşullar bu indeksleri etkilemektedir. COVID-19 salgını da tüm bu indeksleri doğrudan etkilemiştir. Bu çalışmada COVID-19 salgınının ülkelerin yaşam kalitesi üzerindeki etkisi, yapay sinir ağları kullanılarak geliştirilen bir model ile araştırılmıştır. Veri seti olarak Numbeo Yaşam Kalitesi İndeksi ele alınmıştır. Bu kapsamda Avrupa kıtasında bulunan 29 ülkeye ait 29 ayrı yapay sinir ağı eğitilmiştir. Eğitim için 2012 ile 2019 yılları arasında vatandaşlardan toplanan veriler kullanılmıştır. 2020 yılı için ülkelerin yaşam kalitesi indeksleri tahmin edilmiş ve 2020 yılında gerçekleşen yaşam kalitesi indeksleri ile karşılaştırılmıştır. Çeşitli performans ölçütleri ile test edilen yapay sinir ağlarının geçmiş dönem tahminlerinin başarılı sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, COVID-19 salgınından sonra 25 ülkenin yaşam kalitesinde düşüş görülürken, geri kalan 4 ülkenin yaşam kalitesinde artış görülmüştür. Vatandaşların algıları ile ölçülen bu indekslerin refah düzeyi yüksek ülkelerde daha fazla düştüğü görülmüştür.