Robotik STEM uygulamalarının fen bilimleri öğretmen adaylarının başarı, ilgi, performans ve STEM öğretmen kimliği hakkındaki görüşlerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE EREN

Danışman: İlbilge Dökme

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı robotik STEM uygulamalarının fen bilimleri öğretmen adaylarının başarı, ilgi, performans ve STEM öğretmen kimliği hakkındaki görüşlerine etkisini incelemektir. Bu amaçla 2022-2023 eğitim öğretim yılında Ankara'da bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 61 fen bilimleri öğretmen adayı ile ön test ve son testlerin yapıldığı haftalar dahil olmak üzere dokuz hafta boyunca uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın nicel bölümünde başarı, performans ve ilgiye ilişkin veriler toplanmıştır. Çalışmanın nitel bölümünde ise STEM öğretmen kimliğine ilişkin görüşler incelenmiştir. Araştırmada simülasyon programı (Tinkercad) kullanılarak elektrik devrelerine yönelik deney grubunda robotik STEM uygulamaları, kontrol grubunda ise robotik olmayan STEM uygulamaları yapılmıştır. Deney ve kontrol grubunda elektrik devrelerine ilişkin uygulamalardan sonra mühendislik ve tasarım uygulamaları yapılmıştır. Araştırma sonucunda robotik STEM uygulamalarının yapıldığı deney ve kontrol grubunda bulunan öğretmen adaylarının elektrik devrelerine yönelik başarıları anlamlı olarak farklılık göstermiştir. Elektrik devrelerine yönelik yapılan ilk ve son uygulama performans puanları deney grubu için anlamlı farklılık gösterirken kontrol grubu için anlamlı farklılık göstermemiştir. Deney ve kontrol grubunun uygulamalara yönelik haftalık ilgi ortalamaları değişim gösterirken bu değişim haftalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Deney ve kontrol grubunun tüm haftalara yönelik ilgi puanlarının ortalamaları analiz edildiğinde deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının STEM öğretmen kimliği hakkındaki görüşleri içerik analiziyle incelenmiştir. Öğretmen adayları uygulamalardan önce ve sonra STEM öğretmenini tanımlamıştır. Nitel bulgular STEM öğretmeninin profesyonel ve kişisel özelliklerini, STEM öğretmeni olma motivasyonuyla ilgili temaları ortaya çıkarmıştır. Uygulamalardan sonra deney ve kontrol grubunda kendini STEM öğretmen özelliğine sahip olarak gören öğretmen adaylarının sayısında artış olduğu belirlenmiştir. Deney grubunda bulunan öğretmen adaylarının çoğunluğu STEM öğretmeni ile fen bilimleri öğretmeninin farklı olduğu düşünürken, kontrol grubunda bulunan öğretmen adaylarının çoğunluğu STEM ve fen bilimleri öğretmeninin bazı yönleriyle farklı olduğunu belirtmiştir. Araştırma bulgularıyla ortaya çıkan sonuçlar tartışılarak yeni çalışmalar için öneriler sunulmuştur.