Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM BERTİZLİOĞLU
Danışman: İbrahim Yüksel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu araştırma sözel zekâ oyunlarıyla desteklenmiş fen bilimleri etkinliklerinin öğretmen adaylarının problem çözme becerilerine, bilimsel akıl yürütme becerilerine, motivasyonlarına ve öz düzenlemelerine etkisini belirlemek ve buna ilişkin görüşlerini almak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada açıklayıcı sıralı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmada deney ve kontrol grubunu oluşturan toplam 44 öğretmen adayı ile uygulamalar yapılmıştır. Bu araştırma bir devlet üniversitesinde uygulanan fen bilgisi eğitimi öğretim programının içeriğinde yer alan zekâ oyunları dersinde yürütülmüştür. Kontrol grubunda var olan fen bilgisi öğretim programında yer alan zekâ oyunları dersinde yürütülen program kullanılırken deney grubuna sözel zekâ oyunlarıyla desteklenmiş fen bilimleri etkinlikleri uygulanmıştır. Bu araştırma sayesinde sözel zekâ oyunlarının ve sözel zekâ oyunları dışında kalan beş alt boyutu oluşturan zekâ oyunlarının (akıl yürütme ve işlem oyunları, strateji oyunları, zekâ soruları, geometrik mekanik oyunlar, hafıza oyunları) problem çözme becerileri, bilimsel akıl yürütme becerileri, motivasyon ve öz düzenleme değişkenleri açısından incelenmesine imkân verilmiştir. Araştırmada kullanılan sözel zekâ oyunları araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Araştırmanın tüm nicel ve nitel uygulamaları toplam dokuz haftada tamamlanmıştır. Araştırmada sözel zekâ oyunlarıyla desteklenmiş fen bilimleri etkinliklerinin problem çözme becerilerine yönelik etkisini belirlemek amacıyla Yaman ve Dede (2008) tarafından geliştirilen "Yetişkinler için Problem Çözme Becerileri Ölçeği" bilimsel akıl yürütme becerilerine yönelik etkisini belirlemek amacıyla Yüksel (2015) tarafından hazırlanan "Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi", motivasyon ve öz düzenlemelerine etkisini belirlemek amacıyla İnaltun ve Ateş (2015) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan "Fen Bilimleri Öğrenimi Motivasyon ve Öz Düzenleme Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerini toplamak için araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu 15 öğretmen adayına uygulanmıştır. Araştırmada deney grubunda sözel zekâ oyunlarıyla uygulama yapılan öğretmen adaylarında problem çözme becerileri olumlu yönde etkilenmiştir. Araştırmada deney ve kontrol grubunun yetişkinler için problem çözme becerileri ölçeği ön test ve son test verilerine bakıldığında deney grubunun ortalama puanının kontrol grubu ortalama puanından yüksek olmasına karşın istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunamamıştır. Deney grubunda sözel zekâ oyunlarıyla uygulama yapılan öğretmen adaylarında akıl yürütme becerileri olumlu yönde etkilenmiştir. Araştırmada deney ve kontrol grubunun fen bilimleri öğrenimi motivasyon ve öz düzenleme ölçeği ön test ve son test verilerine bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmemiştir. Öğretmen adayları görüşlerinde sözel zekâ oyunlarıyla geliştirilen etkinliklerin problem çözme ve bilimsel akıl yürütme becerileri üzerinde olumlu etkisi olduğunu belirtirlerken adaylar motivasyon ve öz düzenleme anlamında olumlu ve olumsuz düşüncelere yer vermişler ve etkinlikleri çözmekte zorlandıkları zaman motivasyonlarının düştüğünü ifade etmişlerdir.