Yenilikçi yapım teknolojilerinin tasarım ve uygulama optimizasyonuna dayalı bir model araştırması: Deprem konutları


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULLAH SELİM TAFLI

Danışman: FİGEN BEYHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Deprem kuşağında yer alan Türkiye'de nüfusun önemli bir bölümü aktif deprem bölgelerinde yaşamaktadır. Meydana gelen depremler sonrasında ortaya çıkan geçici barınma sorunu günümüzde hâlâ büyük ölçüde geleneksel yöntemlerle çözülmeye çalışılmakta; bu yaklaşım hem depremzede ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kalmakta hem de kalıcı barınma sürecine geçişte ülke ekonomisine ciddi bir yük oluşturmaktadır. Oysa teknolojik gelişmelere paralel olarak ortaya çıkan yenilikçi yapım teknikleri kullanılarak deprem konutlarının daha hızlı, daha ekonomik ve daha nitelikli biçimde üretilmesi mümkündür. Buna rağmen depremzedelerin ihtiyaç ve beklentilerini en yüksek düzeyde karşılayabilecek, uygulanabilirliği geniş coğrafi ve iklim koşullarına uyarlanabilir, sürdürülebilir, güvenli ve ekonomik açıdan en uygun yenilikçi yapı sisteminin hangisi olduğu konusunda literatürde kesin bir değerlendirme bulunmamaktadır. Bu çalışmada, yenilikçi yapım teknolojilerinden uygulanabilirliği yüksek beş farklı sistem ayrıntılı olarak incelenmiş; 6 Şubat 2023 depremlerinin etkilediği 11 ilde yürütülen anket çalışmasıyla depremzedelerin optimum deprem konutu beklentileri belirlenmiştir. Elde edilen veriler, uzman görüşleriyle desteklenerek çok kriterli karar verme yöntemlerinden AHP tekniği kullanılarak analiz edilmiş ve en uygun deprem konutu modelinin belirlenmesine yönelik kapsamlı bir değerlendirme yapılmıştır. Veri hesaplamalarında MS Excel ve OSKA, çoklu karar verme süreçlerinin analiz ve tutarlılık testlerinde ise Super Decisions yazılımları kullanılmıştır. Sonuç olarak geliştirilen optimum deprem konutu modeli, deprem sonrası acil barınma ihtiyacının hızlı ve etkili biçimde karşılanmasına yönelik yol gösterici bir araç niteliği taşımaktadır.