DÖKME YÜK VE PETROL GEMİLERİNDEKİ KAPALI VE SINIRLANDIRILMIŞ MAHALLERDE OLUŞABİLECEK İŞ KAZALARININ RİSK ANALİZİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KAZALARIN ÇEVRESEL VE TEKNİK ARAŞTIRMASI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZELİHA OYA YILMAZ
Danışman: Can Elmar Balas
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Deniz ticaretinde önemli ölçüde iş kazası ve ölümler yaşanmaktadır. İstatistiksel analizler, deniz taşımacılığındaki iş kazalarına yol açan başlıca nedenlerin kayma, tökezleme ve düşme olduğunu belirtirken, önemli bir kısmının gemilerdeki kapalı alanlarda meydana geldiğini göstermektedir. Sıkı iş güvenliği düzenlemelerine rağmen, denizciler ve liman çalışanları arasında tehlike farkındalığını ve güvenlik kültürünü artırma bu nedenle önem kazanmaktadır. Bu çalışma, dökme yük ve petrol tankeri gemilerindeki kapalı alanların potansiyel tehlikelerini tanımlamayı ve bu alanlardaki tehlike algı seviyelerini "Hata Türü ve Etkileri Analizi" (FMEA) ile belirleyerek iki gemi tipi arasındaki kapalı mahal risk algılarını ölçmeyi içermektedir. Çalışma sırasında toplamda dökme yük gemisinde 44 petrol tankerinde 48 tehlike tanımlanmış ve analiz edilerek her biri için risk öncelik sayıları (RÖS) hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular sonrası en kritik riskler irdelenmiş ve dökme gemisinde toksik gaz cepleri ve yetkisiz girişlere bağlı tehlikeler ile tanker gemisinde yüksekten düşme ve elektrik çarpması tehlikeleri ile ilişkilendirilmiştir. Alınan önlemlerle analiz sonucunda ortalama RÖS'lerde dökme yük gemisinde %30.8, petrol tankerinde %32 iyileşme sağlanmıştır. Öneriler arasında sabit gaz sensörlerinin kurulumu, kapalı alan denetimleri için uzaktan kumandalı ekipmanların kullanımı ve geliştirilmiş eğitim programlarının oluşturulması yer almaktadır. Dökme yük gemisi personeli ve liman çalışanları için bu gemilerde taşınan yükler ve kapalı alanların oluşturduğu benzersiz risklere odaklanılması gerektiği tespit edilmiştir. Düzenli güvenlik talimleri ve sağlam bir güvenlik yönetim sisteminin uygulanması, ortaya konan riskleri daha da azaltacaktır. Bu çalışmanın bir diğer çıktısı olarak araştırma konusu dökme yük gemisine özel hazırlanan kapalı mahal listesinin, donatana ait diğer dökme yük gemileri için de örnek alınarak her bir gemi özelinde sirküle edilmesi sağlanmıştır. Araştırmayla birlikte dökme yük gemilerindeki kapalı mahal iş kazası oranlarını azaltmak, güvenlik standartlarının iyileştirilmesine katkı sağlamak ve gelecekteki benzer çalışmalara referans oluşturmak hedeflenmektedir.