Okul öncesi eğitimde Karşılıklı Konuşmayı Zenginleştirme Programı'nın öğretmenlerin uygulamaları ile çocukların dil ve sosyal becerilerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLI TEMİZ ÇAĞLAR
Danışman: İlkay Ulutaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada Karşılıklı Konuşmayı Zenginleştirme Programı'nın öğretmenlerin uygulamaları ile çocukların dil ve sosyal becerilerine etkisi incelenmiştir. Araştırmada nitel ve nicel yöntemleri içeren karma araştırma modeli kullanılmıştır. Nicel boyut için yarı deneysel desen, nitel boyut için ise durum çalışması yöntemi tercih edilmiştir. Nicel verilerin toplanmasında; dil örneği alma, Çocuklar İçin Kelime Bilinci Ölçeği, Öğretmen Karşılıklı Konuşma Kalitesi Ölçeği, Sosyal Beceri Ölçeği kullanılmıştır. Çocuklar İçin Kelime Bilinci Ölçeği ve Öğretmen Karşılıklı Konuşma Kalitesi Ölçeği bu çalışma kapsamında geliştirilmiş ve geçerlik güvenirliği test edilmiştir. Nitel verilerin toplamasında ise konuşma kaydı ve yarı yapılandırılmış görüşmeler kullanılmıştır. Çalışma grubu üç okul öncesi öğretmeni ve onların sınıflarında yer alan 46 çocuktan oluşmuştur. İki öğretmen ve sınıfındaki çocuklar deney grubuna, bir öğretmen ve sınıfındaki çocuklar ise kontrol grubuna atanmıştır. Deney grubundaki öğretmenler Karşılıklı Konuşmayı Zenginleştirme Programı'nın dört oturum süren öğretmen eğitimine katılmış ve altı hafta sınıf uygulamaları yürütmüştür. Karşılıklı Konuşmayı Zenginleştirme Programı etkinlikleri sırasında deney grubundaki öğretmenlerden birine (Deney1) koçluk desteği verilirken diğerine (Deney 2) koçluk desteği verilmemiştir. Araştırma sonucunda ortaya çıkan nicel bulgular eğitim programına katılan çocukların dil ile sosyal becerilerinde ve iki öğretmenin karşılıklı konuşma kalitesinde anlamlı düzeyde artış olduğunu göstermektedir. Nitel bulgular ise öğretmenlerin karşılıklı konuşma yaklaşımlarında değişim olduğunu ve program sonrasında çocukların dil, bilişsel ve sosyal becerilerinde ilerlemeler olduğunu ortaya çıkarmıştır.