Patlayıcı hammaddesi tedarikçi seçimi ve sipariş miktarı belirlenmesi için ahp ile entegre edilmiş bir hedef programlama modeli

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Bilişim Enstitüsü, YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELİN AĞCA BAŞ

Danışman: BAHAR ÖZYÖRÜK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde, teknolojik gelişmeler ve küreselleşme etkisi ile işletmeler arasında giderek ağırlaşan rekabet şartları, tedarik zincirine verilen önemin daha da artmasına yol açmaktadır. Tedarik zincirinin en kritik noktası sayılan satın alma faaliyetleri, işletmenin sürekliliği, kalitesi, pazar payı ve karlılığı için önemli rol oynamaktadır. Satın alma departmanı, aday tedarikçiler arasından istenen kriterlere uygun olanları seçip, hangi tedarikçiden ne miktarda sipariş verileceğini belirlemektedir ve birbiriyle çelişebilecek kriter ve kısıtlar söz konusu olduğundan bu durum zor bir karar problemidir. Bu çalışmada, sivil amaçlı patlayıcı üreten bir firmada tedarikçi seçimi ve sipariş miktarı belirlemek için matematiksel bir model geliştirilmiştir. Tedarikçilerin seçiminde ele alınan kriterlerin kendi aralarındaki ve tedarikçilerin kriterlere göre ikili kıyaslamaları AHP yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. Bu hesaplama ile firmaların uygunluk sırası belirlenmiştir. Firmanın hedef ve kısıtları, tedarikçilerin üretim kapasitesi gibi verilerle AHP sonuçları da kısıt olarak eklenerek çok amaçlı karar verme yöntemi olan bir hedef programlama modeli geliştirilmiştir. Geliştirilen model GAMS (28.2.0) ile çözülerek firmanın önemli bir hammaddesi için 4 aday tedarikçiden 2 tanesi seçilmiş ve bu tedarikçilere ne miktarda sipariş verileceği belirlenmiştir.