Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Department of Energy Systems Engineering, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ TOĞAY
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Battal Doğan
Eş Danışman: Hıdır Düzkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Günümüzde enerji sistemlerinin düşük karbonlu ve sürdürülebilir kaynaklara yönelmesi elektrik enerjisi dağıtım sektöründeki çevresel etkilerin de kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu, özellikle son kullanıcılara doğrudan hizmet veren ve birincil dağıtım bileşenleri ürünlerine kıyasla önemli ölçüde daha fazla yatırım yapılan çok sayıda ürün ve bu alanda kullanılan çok sayıda yatırım nedeniyle kritik öneme sahiptir.
Bu kapsamda gerçekleştirilen bu tez çalışmasında, orta gerilim (OG) SF6 gazsız şalt sistemlerinin çevresel performansı, Yaşam Döngü Analizi (LCA) yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmada, Eaton Xiria 630 A CCF (sigorta hücreli bileşik) ve CCV (vakum kesici hücreli bileşik) bloğu örnek alınarak, ISO 14040 ve ISO 14044 standartlarına uygun şekilde beşikten mezara yaklaşımı benimsenmiş; üretim, dağıtım, kullanım ve ömür sonu aşamaları ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Analizler, PEF EF 3.0 metodolojisi ve EIME v6.1.1 yazılımı kullanılarak yürütülmüş, veri seti olarak CODDE 2024-04 veri tabanı kullanılmıştır. Bulgular, toplam 502 kg kütleye sahip CCF sisteminde çevresel etkinin %59,6’sının üretim, %18,4’ünün kullanım ve %19,7’sinin ömür sonu aşamasından kaynaklandığını göstermektedir. Benzer şekilde toplam 387 kg kütleye sahip CCV sisteminde de çevresel etkinin sırasıyla %58’inin üretim, %21’inin kullanım ve %18’inin ömür sonu aşamasından kaynaklandığı belirlenmiştir. Geri dönüştürülmüş malzeme oranının artırılmasının ve yenilenebilir enerji kaynaklarının ürünlerin üretim ve kullanım süreçlerinde etkinleştirilmesi, karbon ayak izini önemli ölçüde düşürmektedir. Elde edilen sonuçlar, hava/vakum yalıtımlı SF₆ gazsız sistemlerin enerji altyapılarında sürdürülebilir dönüşüm için teknik ve çevresel açıdan güçlü bir alternatif sunduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, LCA yaklaşımı, yenilenebilir enerji politikalarının ve eko-tasarım stratejilerinin geliştirilmesinde temel bir karar destek aracı olarak öne çıkmaktadır.