Hematopoetik Kök Hücre Nakli Yapılan Hastalarda Nakil Sonrası Serolojik Durum Ve Aşı Planlamasına Uyumun Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF GÜLER
Danışman: Aysu Duyan Çamurdan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Aşı, birey ve toplum sağlığını korumada en önemli silahlarımızdan biridir. Hematopoetik kök hücre nakli yapılan ve enfeksiyonlar açısından son derece büyük risk altında olan hastaları, aşı ile önlenebilir enfeksiyonlara bağlı mortalite ve morbiditeden korumamız ancak aşı ile mümkündür. Literatürde aşı ve aşılama hakkındaki soru işaretlerinin aydınlatılmasında sağlık çalışanlarına büyük görev düştüğünü kanıtlayan pek çok çalışma mevcuttur. Hematopoetik kök hücre nakli yapılan hastalarda, nakil sonrası aşı planına uyumun değerlendirilmesine katkıda bulunmayı amaçlayan bu çalışmaya Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Kemik İliği Ünitesi bünyesinde nakil yapılan 105 olgu dahil edilmiştir. Çalışmanın birinci aşamasında, aşı planına uyum üzerinde etkili olabileceği düşünülen demografik veriler toplanmıştır. Aynı kapsamda, Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniği'nde hazırlanan aşı planlarına ulaşılmış ve olguların aşı kartları temin edilmiştir. İkinci aşamasında olguların ebeveynlerine ulaşılmıştır. Bu doğrultuda, aşı hakkındaki tutumları ve varsa olguların eksik aşılanma nedenleri sorgulanmıştır. Üçüncü aşamasında hastaların demografik verileri, ebeveyn tutumları değerlendirilerek aşı planına uyum ve aşılanma oranları karşılaştırılmıştır. Ulusal aşı takviminde olmayan aşılar ile aşılamanın önündeki en büyük engelin aşıya ve etkisine olan güvensizlik, ikinci büyük engelin ise bazı aşılar için geri ödeme imkanı olmaması olduğu saptanmıştır (p<0,05). Ulusal aşı takviminde yer alan canlı ve inaktif aşılarla aşılanmadaki başarının, aşı takviminde yer almayan aşılardan daha yüksek olduğu bulunmuştur. Medikal nedenlere bağlı aşıları ertelenen olgular dışlandığında, ulusal aşı takviminde yer alan aşılarla aşılanma başarısı inaktif aşılarda %96 canlı aşılarda %71,7 olarak görülmüştür. Sonuç olarak, kök hücre nakli yapılmış, kemoterapi tedavisi almış, konjenital immün yetmezlik tanısı olan hastalar gibi riskli grupta yer alan hastalardaki aşılanma oranlarını arttırmak için aşıya olan güvensizliği ortadan kaldırmaya yönelik çalışmalar yapılmalı; bu grupta yer alan hastalara aşılar geri ödeme kapsamında sunulmalıdır. Risk grubunda yer alan hastaların, enfeksiyonlara bağlı mortalite ve morbiditesini azaltmanın, aşılamanın önündeki engellerin kaldırılması ile mümkün olduğuna karar verildi. Bu çerçevede, hastaların özellikle kendilerini izleyen hekim tarafından sık sık bilgilendirilmesi aşı güvensizliğini azaltacaktır.