Bazı ikili bileşiklerde yüksek basınç altında yapısal faz dönüşümleri ve dönüşüm mekanizmasının incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, FİZİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CİHAN KÜRKÇÜ

Danışman: ZİYA MERDAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

XF2 (X=Co, Fe ve Ni) materyallerinin kristal yapısı yoğunluk fonksiyonel teorisi (DFT) ile yerel yoğunluk yaklaşımı (LDA) kullanılarak yüksek hidrostatik basınç altında sırası ile 168 GPa, 168 GPa ve 520 GPa'ya kadar çalışıldı. Aynı zamanda genelleştirilmiş gradyant yaklaşımı (GGA) ile CoF2'nin yapısı 144 GPa'ya kadar çalışıldı. LDA yaklaşımının kullanılması ile CoF2, FeF2 ve NiF2 bileşiklerinin yapısı sırası ile 96 GPa, 136 GPa ve 152 GPa'da uzay grubu P42/mnm olan tetragonal rutil-tipi yapıdan uzay grubu Pnnm olan ortorombik CaCl2-tipi yapıya dönüştü. NiF2 için, 360 GPa'da CaCl2-tipi yapıdan uzay grubu C2/m olan monoklinik yapıya ve 432 GPa'da bu monoklinik yapıdan uzay grubu P21/c olan bir diğer monoklinik yapıya faz dönüşümleri elde edildi. GGA yaklaşımının kullanılması ile CoF2 için 64 GPa'da uzay grubu P42/mnm olan tetragonal rutil-tipi yapıdan uzay grubu Pnnm olan ortorombik CaCl2-tipi yapıya faz dönüşümü elde edildi. Bir diğer faz dönüşümü, 96 GPa'da CaCl2-tipi yapıdan uzay grubu P21/c olan monoklinik yapıya elde edildi. Bu faz geçişleri aynı zamanda toplam enerji ve entalpi hesaplamaları ile de yapıldı. LDA hesaplamalarına göre, CoF2, FeF2 ve NiF2 için P42/mnm fazından Pnnm fazına dönüşüm sırası ile 6.5 GPa, 4.5 GPa ve 1.85 GPa civarında elde edildi. NiF2 için, Pnnm fazından C2/m fazına geçiş 30 GPa civarında ve C2/m fazından P21/c fazına geçiş yaklaşık 330 GPa'da elde edildi. GGA hesaplamalarına göre, CoF2 için, P42/mnm fazından Pnnm fazına yaklaşık 6.5 GPa'da ve Pnnm fazından P21/c fazına yaklaşık 45 GPa'da faz dönüşümleri elde edildi.