Renal transplantasyon yapılan hastalarda retina görüntülemeleri ile göz problemlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ YİĞİT
Danışman: GALİP GÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kronik Böbrek Hastalığı (KBH) bulunan hastalarda primer böbrek hastalığı veya hastaların kullandığı ilaçlar, ek hastalıklar retinopatiye neden olabilmektedir. KBH hastalarına renal transplantasyon yapıldıktan sonra retinopati bulguları; kullanılan immünsüpresif tedaviler, kortikosteroidler nedeniyle alevlenebilir veya insidansı artabilir. Retinopati nedeniyle hastaların yaşam kalitesinde azalma ve morbiditede artış meydana gelir. Bu çalışmadaki amacımız renal transplantasyon yapılan hastalarda görüntüleme yöntemleri ile retinopati değerlendirmesi yapmak ve bulguları hasta bazında değerlendirmektir. Gereç-Yöntem: Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı'nda takipli en az 3 ay önce renal transplantasyon yapılmış 18 yaşından büyük hastalar çalışmaya dahil edildi. Kesitsel olarak başlıca hastaların yaşı, cinsiyeti, primer böbrek hastalıkları, kullandığı ilaçlar, laboratuvar parametreleri, Optik Koherens Tomografisi (OCT) bulguları incelenmiştir. İstatistiksel analiz SPSS 26.0 versiyonu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya renal transplantasyon yapılan 86 hasta dahil edilmiştir. Yaş ile retinopati bulgularını değerlendirmek için yapılan korelasyon analizinde, band disorganizasyonu varlığı ile yaş artışı arasında pozitif yönlü korelasyon saptanmıştır (r=0,213, p=0,049). Birden fazla renal transplantasyon öyküsü olan hastalarda retinopati bulgularından band disorganizasyonu varlığına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık elde edilmiş olup; birden fazla transplantasyon öyküsü olan 5 (%41,7) hastada, olmayanlardan ise 6 (%8,1) hastada band disorganizasyonu varlığı belirlenmiştir (p<0,05). SGLT-2 inhibitörü kullanan hastalarda band disorganizasyonu, kullanmayanlara göre anlamlı farkla fazla bulunmuştur [sırasıyla 4 (%44,4) ve 7 (9,1)] (p<0,05). Nakil sonrası BK virüs öyküsü olan hastalarda dış sınırlayıcı membran düzensizliği olmayanlara göre anlamlı farkla fazla bulunmuştur [sırasıyla 2 (%33,3) ve 1 (1,3)] (p<0,05). Preemptif renal transplantasyona göre retinopati bulguları değerlendirildiğinde; preemptif transplantasyon yapılan hastalarda iç retina tabakalarının düzensizliği varlığı saptanmazken, yapılmayanlarda 14 (%20,6) hastada iç retina tabakalarının düzensizliği belirlenmiştir (p<0,05). Serum kreatinin ile görme keskinliği azalmasında sağ (r=0,226, p=0,037) ve sol (r=0,282, p=0,009) arasında pozitif; CRP ile dış sınırlayıcı membran düzensizliği (r=0,248, p=0,021) ve band disorganizasyonu (r=0,238, p=0,027) arasında pozitif, HbA1c ile band disorganizasyonu arasında (r= 0,239, p=0,031) pozitif yönlü korelasyon saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda renal transplantasyon nedeniyle takip edilen hastaların görüntüleme yöntemi ile göz bulguları değerlendirildi. Yaş, birden fazla renal transplantasyon öyküsü, HbA1c, SGLT-2 inhibitörü kullanımı ile OCT bulgularından band disorganizasyonu arasında pozitif korelasyon saptandı. Nakil sonrası BK virüs öyküsü olan hastalarda dış sınırlayıcı membran düzensizliği anlamlı derecede fazla bulundu. Kreatinin değeri ile sağ ve sol görme keskinliğinde azalma arasında pozitif korelasyon saptandı. Preemptif renal transplantasyon yapılmayan hastalarda istatistiksel olarak anlamlı derecede fazla iç retina tabakalarının düzensiz olduğu görüldü. CRP yüksekliği ile dış sınırlayıcı membran düzensizliği ve band disorganizasyonu varlığı arasında pozitif korelasyon saptandı. Anahtar Kelimeler: Kronik Böbrek Hastalığı (KBH), Retinopati, Renal Transplantasyon