Görsel sanatlar dersinde atık malzemelerle yapılan asamblaj çalışmalarının öğrencilerin yaratıcılığı ile sürdürülebilir yaşam ve çevre bilincine yönelik tutumlarına etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHTAP MUTLU KALOĞLU

Danışman: Hande Bolu Sert

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, görsel sanatlar dersinde atık malzemeler kullanılarak gerçekleştirilen asamblaj çalışmalarının ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin yaratıcılık düzeyleri ile sürdürülebilir yaşam, çevre bilincine yönelik tutum ve davranışları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışma, nicel araştırma yaklaşımı çerçevesinde tek gruplu ön test–son test deneysel desen kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini ilköğretim II. kademede öğrenim gören 6. sınıf öğrencileri, örneklemini ise 2024–2025 eğitim öğretim yılında Kahramanmaraş ili Dulkadiroğlu ilçesinde bulunan Dede Korkut Ortaokulunda öğrenim gören 6. sınıf şubeleri arasından olasılıklı örnekleme yöntemlerinden küme örnekleme yoluyla belirlenmiş 6/D sınıfına devam eden 35 öğrenciden oluşturmaktadır. Veriler üç aşamada toplanmıştır: ön test, uygulama süreci ve son test. Ön testte öğrencilerin sürdürülebilir yaşam ve çevre bilincine yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla Tutum Ölçeği uygulanmış; çevre, atık, geri dönüşüm ve sürdürülebilirlik kavramlarına ilişkin bilgi yapılarını ortaya koymak için Kavram Haritası tekniğinden yararlanılmıştır. Uygulama sürecinde, çevre sorunları, atık yönetimi, çevre kirliliği ve sürdürülebilir yaşam temalarını içeren etkinlikler planlanmış; öğrenciler çevreden temin ettikleri atık malzemeleri sınıflandırarak asamblaj teknikleriyle sanatsal ürünler ortaya koymuşlardır. Bu süreçte öğrencilerin yaratıcı düşünme becerileri ve çevresel farkındalıkları, ürün değerlendirme formu aracılığıyla sistematik olarak değerlendirilmiştir. Son test aşamasında ise aynı ölçme araçları yeniden uygulanarak öğrencilerin tutum ve kavramsal düzeylerindeki değişim belirlenmiştir. Betimsel ve karşılaştırmalı analiz teknikleriyle yapılan değerlendirmeler sonucunda, atık malzemelerle gerçekleştirilen asamblaj çalışmalarının öğrencilerin yaratıcılık düzeylerini desteklediği; sürdürülebilir yaşam ve çevre bilincine yönelik tutumlarında ise olumlu yönde anlamlı değişimler oluşturduğu ortaya konmuştur. Bu bulgular, görsel sanatlar dersinde atık malzeme temelli uygulamaların hem sanatsal hem de çevresel kazanımlar açısından etkili bir eğitim yaklaşımı olduğunu göstermektedir.