Yağ kütlesi ve obezite ilişkili gen'' polimorfizmi ile adipozite, iştah ve beslenme durumu arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU AĞAGÜNDÜZ
Danışman: MAKBULE GEZMEN KARADAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yetişkin bireylerde "yağ kütlesi ve obezite ilişkili gen" (FTO) polimorfizmi ile adipozite, iştah ve beslenme durumu arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla planlanan bu çalışma farklı beden kütle indeksi değerine sahip toplam 200 (100 kadın ve 100 erkek) yetişkin birey (18-65 yıl) üzerinde yürütülmüştür. Bireylerin genel ve sağlık bilgileri bir anket formu yardımıyla öğrenilmiştir. Diyetle günlük enerji-besin ögesi alımlarının saptanması amacıyla; 24-saatlik hatırlatma yöntemiyle bir günlük besin tüketim kayıtları alınmıştır. Üç Faktörlü Beslenme Anketi ile yeme davranışları değerlendirilmiştir. Antropometrik ölçümleri yapılmıştır. Fiziksel aktivite düzeyleri, Uluslararası Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi ile belirlenmiştir. Kan biyokimyasal bulguları ile serum leptin ve ghrelin düzeyleri analiz edilmiştir. FTO geni rs9939609 polimorfizmi (T/A) Realtime-PCR metoduyla belirlenmiştir. Bireylerin %19,0'unda AA (homozigot riskli), %42,5'inde AT (heterozigot) ve %38,5'inde TT (yabanıl tip) genotipi bulunmaktadır. Farklı genotiplere sahip bireylerin diyetle günlük enerji (kkal) karbonhidrat (g ve %), posa (g), protein (g ve %), kolesterol (mg) ve vitamin-mineral alımları ile üç faktörlü beslenme anketi puanları ve ve fiziksel aktivite düzeyleri arasında arasında istatistiksel olarak önemli bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). AA, AT ve TT genotipine sahip bireylerin diyetle yağ (%) alımları (sırasıyla %34,2±3,06; %34,1±3,77 ve %32,2±4,87) arasında istatistiksel önemli bir fark bulunmuştur (p 0,05). AA ve AT genotipinde olan bireylerin vücut yağ yüzdeleri (sırasıyla %28,5±9,25 ve %27,0±10,31), TT (%23,7±10,62) genotipinde olanlara kıyasla yüksektir (p 0,05). Erkek bireylerde AA genotipine sahip olanların serum ghrelin düzeyi (164,8±157,68 pg/mL), AT ve TT genotipine sahip olanlara kıyasla (69,1±56,19 ve 71,8±71,27 pg/mL) daha yüksektir (p<0,05). Sonuç olarak bu çalışmada Türk yetişkin bireylerinde FTO geni (rs9939609) polimorfizminin diyet toplam yağ alımı (%), vücut yağ miktarı (%) ve serum ghrelin düzeyi ile ilişkili olarak obeziteye etki edebileceği belirlenmiştir., Anahtar Kelimeler : FTO, rs9939609, iştah, adipozite, beslenme