Yağ dokusu kaynaklı mezenkimal kök hücre ve kemik iliği kökenli mezenkimal kök hücrenin anozmi indüklenmiş fare modeline etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK HAZIR
Danışman: Alper Ceylan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Koku hayat kalitesini arttıran, yaşama renk katan bir duyumuzdur. Diğer duyulardan farklı olarak kendi kendini yenileme özelliğine sahip nöronları vardır. Bu rejenerasyon olfaktör epitel içerisindeki kök hücre görevi gören hücreler ile olmaktadır. Dış dünya ile temas halindeki olfaktör nöronlar koku moleküllerini reseptörleri ile algılarlar. Bu nöronların hasar görmesi ve yenilenememesi koku almada bozukluklara yol açar. Koku alma bozukluklarında etkinliği kesin olarak gösterilmiş bir tedavi yöntemi mevcut değildir. İşte biz çalışmamızda, yağ dokusu kaynaklı mezenkimal kök hücrelerin (YDKMKH) ve kemik iliği kökenli mezenkimal kök hücrelerin (KİKMKH) bu dejenerasyon durumunda etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmamızda 3-metil indol (3-MI) ile anozmi indüklediğimiz 36 fareyi her birinde 12 fare olan alt gruplara ayırdık. Farelere 3-MI enjeksiyonu sonrası 1.haftada yemek bulma testi (YBT) yapılarak anozmi doğrulandı. Daha sonra 1. gruba intranazal fosfat tamponlu salin (PBS), 2. gruba YDKMKH, 3. gruba KİKMKH uygulandı. Kök hücreler yeşil floresan proteinli (YFP) transgenik farelerden üretildi. Haftalık YBT'lerle koku alma fonksiyonları değerlendirilen fareler, 3-MI enjeksiyonu sonrası 2. ve 4. haftalarda sakrifiye edilerek histopatolojik incelemeler yapıldı. Kök hücre verilen fare gruplarında 3-MI sonrası 2. hafta ve 4. hafta YBT başarı durumları ve yemek bulma süreleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha iyiydi. Ayrıca kök hücre verilen gruplarda kontrol grubuna göre OMP ekspresyonunun ve olfaktör epitel kalınlığının arttığı, olfaktör epitel hasar durumunun daha az olduğu izlendi. Olfaktör rejenerasyona etkisi KİKMKH'nin YDKMKH'ye göre daha fazla idi. Kök hücre verilen grupların olfaktör epitel ve olfaktör bulbuslarında YFP+ hücreler mevcuttu. Çalışmamızdaki sonuçlara göre olfaktör dejenerasyon durumunda intranazal verilen kök hücreler hasar bölgesine yerleşmektedir. Ayrıca bu kök hücreler olfaktör epitel rejenerasyonunu ve fonksiyonel iyileşmeyi sağlamaktadır. Yağ dokusu ve kemik iliği kökenli mezenkimal kök hücrelerin her ikisi de tedavide etkindir ve potansiyel bir tedavi yöntemi gibi durmaktadır.