Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında yer alan popüler kültür unsurları üzerine bir inceleme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VEFA ÖZDEMİR
Danışman: Fatma Açık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yabancı dil öğretiminde öğrenicileri dil öğrenmeye karşı güdüleyip onların motivasyonlarını güçlendirerek hedef dile ilgilerini artırmak gerekmektedir. Hangi nedenle olursa olsun yabancı dil öğrenmeye karar veren her yaş grubundan öğrenicilerin zaman içerisinde hedef dile ilgileri azalabilmekte dil öğrenme motivasyonları olumsuz etkilenebilmektedir. Yabancı dil öğretimi aynı zamanda kültür öğretimi olup doğrudan doğruya kültür aktarımı değildir. Kültürün empoze edilmesi yerine kültürel etkileşimin ön planda tutulduğu dil öğretiminde öğrenicilerin hedef dile karşı olumlu tutum geliştirmeleri beklenmektedir. Teknoloji çağı olarak da adlandırılan 21. yüzyılda kitle iletişim araçları çoğalmış ve insanların hayatının tamamında yer almaya başlamıştır. Çalışmaya konu olan popüler kültür de kitle iletişim araçları vasıtasıyla tüm insanların hayatında önemli bir rol oynamaya başlamıştır. Dil öğretiminde de öğrenicilerin ilgisini çeken, öğrenicileri dil öğrenme konusunda motive eden unsurlardan bir tanesi de popüler kültürdür. Popüler kültür yiyecek-içecekler, spor, moda, edebiyat, müzik, sinema, oyunlar, danslar, mekânlar, internet, magazin gibi kavramları içerisinde barındırmaktadır. Yabancı dil öğretimi sürecinde öğretici ve öğrenicilerin gerek ders ortamında gerek ders dışı etkinliklerde öncelikle başvurdukları kaynak, alana yönelik hazırlanmış ders ve alıştırma kitaplarıdır. Bu yönüyle ders kitapları yabancı dil öğretim süreçlerine de olumlu yönde destek sağlayan başlıca materyallerdir. Araştırmada gerek yurt içinde gerek yurt dışında yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde en çok kullanılan ders kitaplarından olan Yedi İklim Türkçe Öğretim Setlerinde (A1-C2) yer alan okuma-anlama ve dinleme-izleme metinlerinde popüler kültür unsurlarının tespiti amaçlanmıştır. Tarama yöntemiyle Yedi İklim Türkçe Öğretim Setlerindeki (A1-C2) okuma- anlama ve dinleme-izleme metin sayıları, metinlerde kullanılan popüler kültür unsur sayıları, popüler kültür unsurlarının içerikleri metinlerin, sadece belirli bölümleri değil, öncesi-sonrasındaki bağlam ve bulunduğu sosyal ortam da dikkate alınarak Salim Razı tarafından geliştirilen "Kültürel Ögeler Dökümü"nde yer verilen unsurlar bağlamında tespit edilmiş; tespit edilen popüler kültür unsurları hakkında yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında çalışmakta olan dört uzmanın görüşleri alınmıştır. Araştırma bulgularına göre Yedi İklim Türkçe Öğretim Setleri'nin 2015 yılından günümüze herhangi bir güncelleme yapılmadan kullanıldığı, okuma-anlama ve dinleme-izleme metinlerinde çok az sayıda popüler kültür unsuruna yer verildiği, yer verilen popüler kültür unsurlarının genel olarak hedef kültüre ait olması nedeniyle kültürel etkileşim yönünden zayıf kaldığı, kültürel öge dökümünde yer alan yedi ana başlıktan (düşünsel değerler, yaşam tarzı, davranış, medya, sanatsal değerler, aile, bilim) genel olarak yaşam tarzı, sanatsal değerler, medya ve bilim başlıklarına yer verildiği, popüler kültürün hızlı değişim gösteren özelliğinden Yedi İklim Türkçe Öğretim Setleri'nin güncellenmesi gerekliliği sonucuna ulaşılmıştır.