Bor tuzlarının çevre üzerindeki etkileri Emet Bor İşletme Müdürlüğü konsantratör tesisleri ve Emet Borik Asit Fabrikası
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEMİŞ ÜLKER ÜNLÜ
Danışman: METİN GÜRÜ
Özet:BOR TUZLARININ ÇEVRE ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ EMET BOR İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ KONSANTRATÖR TESİSLERİ VE EMET BORİK ASİT FABRİKASI ÖRNEĞİ (Yüksek Lisans Tezi) M.İlker ÜNLÜ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇEVRE BİLİMLERİ BÖLÜMÜ Ekim 2004 ÖZET Bor mineralleri başta cam sanayi, seramik sanayi, deterjan sanayi olmak üzere nükleer sanayi, tekstil sanayi, kağıt sanayi, tarımsal ilaçlar atık temizleme, yakıt, ilaç sanayi, metalürji vb. 250' yi aşkın alanda hammadde olarak kullanılmaktadır. Bor elementinin iki doğal izotopu vardır. Bunlar %30 oranında 10B ve %70 oranında 11B 'dır. 10B izotopunun çekirdeğinde 1 nötronun eksik olması ona çok özel bîr kullanım alanı sağlamıştır. 10B izotopu serbest nötronları kolayca yakalayıp çekirdeğine aldığı için nükleer teknolojide kullanılan radyasyon zıhlayıcılar hep borlu malzemelerden yapılır. Bor Hidrürün yapılan çalışmalarda yakıt olarak kullanılmasının son derece uygun olduğu belirlenmiştir. Aynı hacimdeki bor hidrür benzine göre 2,75 kat daha fazla enerjiye sahiptir. Bor mineralleri bu özelliklerinin yanında stratejik bir madendir ve gereken önem mutlaka verilmesidir. Türkiye Dünya bor rezervlerinin %70 'den fazlasını elinde bulundurmaktadır.Bu çalışmada, bor tuzlarının kullanım alanları, borun işlenmesi sırasında çevrede ve canlılar üzerinde yarattığı etkiler, rafine bor sanayi atıklarının geri kazanımı üzerinde durulmuştur. Borun doğal ortamlardahangi değerleri aşmaması gerektiği belirtilmiştir. Emet Borik Asit Fabrikası ve konsantratör tesisleri örneklendirilmiş olup tesisler hava, su, toprak kirliliği açısından değerlendirilmiştir. Büyük oranda jips (kil + ince kolemanit tanecikleri) olmak üzere arsenik, silisyum demir alüminyum içeren fabrika atıkları tesislere ait atık barajianna verilmektedir. Atık barajları geçirimsiz malzemeden yapılmış olup herhangi bir sızıntı yoktur. Fabrikada enerji üretimi sırasında açığa kükürt dioksit, karbondioksit, azot oksitler ilgili yönetmelikteki sınır değerleri aşmadan havaya verilmektedir. Bilim Kodu : 912 Anahtar Kelimeler : Bor, bor ürünleri, bor bileşikleri bor kirliliği, bor kirliliğinin arıtımı Sayfa Adedi : 88 Tez Yöneticisi : Doç.Dr. Metin GÜRÜ