Anti-nötrofil sitoplazmik antikor (ANCA) ilişkili vaskülit hastalarında SNOT-22 anketi ile sinonazal tutulumun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DEMET BAŞ
Danışman: HAMİT KÜÇÜK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Anti-nötrofil sitoplazma antikorları ile ilişkili vaskülitler (AAV), küçük ve orta çaplı damar duvarlarının pauci-immün nekrotizan enflamasyonu ile seyreden kronik, otoimmün ve sistemik bir vaskülit grubudur. Anti-nötrofil sitoplazma antikorlar (ANCA), nötrofillerin sitoplazmik granüllerindeki proteinlere karşı gelişen otoantikorlardır ve AAV patogenezinde en önemli paya sahiptirler. AAV'nin en sık görülen formu granülomatöz polianjitis (GPA) iken, daha az sıklıkta eozinofilik granülomatöz polianjitis (EGPA) ve mikroskopik polianjitis (MPA) görülür. Sitoplazmik ANCA (c-ANCA) için hedef antijen proteinaz-3 (PR3) olup tipik örneği GPA iken; perinükleer ANCA (p-ANCA) için hedef antijen myeloperoksidaz (MPO) olup, EGPA ve MPA'da görülür. AAV'de alt-üst solunum yolları ve böbrekler en sık tutulan bölgelerdir. Tedavisi remisyon indüksiyonu ve idamesi şeklinde iki başlıkta incelenen bu hastalık grubunda güncel kılavuzlara göre bireyselleştirilmiş immünsupresif ilaçlar kullanılır. Sinonazal outcome test-22 (SNOT-22), kronik rinosinüzit hastaları için özelleştirilen, tedaviye yanıt değerlendirmede yaygın olarak kullanılan ve hastanın kendisi tarafından oluşturulan bir ankettir. Sinonazal tutulum için spesifik bir anket olması sebebi ile sinonazal inflamasyonun yaygın görülüğü hastalık grubu olan AAV'lerin değerlendirilmesinde SNOT-22 anketi önemlidir. Tek merkezli, kesitsel ve gözlemsel çalışmamızda ANCA ilişkili vaskülit hastasında SNOT-22 anketi ile sinonazal tutulumun değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç- Yöntem: Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları/Romatoloji polikliniğine 01/08/2022-01/08/2023 tarihleri arasında başvuran 90 AAV hastası incelendi. Başlangıçta hastaların demografik özellikleri, komorbid hastalıkları, AAV tanısı, tanı kriterlerine uygunluğu, tanıda gecikme süresi not edildi. Çalışma konumuz sinonazal tutulum olduğu için KBB alanı daha detaylı ol- mak üzere semptom sorgulaması yapıldı. Tanı ve anket dönemine ait klinik ve laboratuvar sonuçları incelendi. Hayatı/organı tehdit eden hastalık olup olmaması değerlendirildi. Tanı ve anket dönemindeki BVAS puanları, tanı dönemindeki FFS puanları, anket dönemindeki VDI skorları, uygulanan tedaviler, relaps durumu, hastalık şiddeti değerlendirme skorları incelendi. Bulgular: Tanı dönemindeki nörolojik semptomlar ve anket dönemindeki konstitusyonel semptomlara göre SNOT-22 toplam puan ortancaları arasında bir fark elde edildi (p=0,044 ve p=0,049). SNOT-22 toplam puan ile tanı dönemindeki monosit/lenfosit ve sistemik inflamasyon yanıt indeksi (SIR) arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü zayıf düzeyde bir ilişki elde edildi (r=0,301; p=0,028 ve r=0,302; p=0,028). SNOT-22 gruplarına göre tanı dönemindeki monosit/lenfosit ortancaları arasında (<1 arası puan alan grup ile 4-9 arası puan alan grup) bir fark bulundu (p=0,046). SNOT-22 gruplarına göre tanı dönemindeki SIR ortancaları arasında (<1 arası puan alan grup ile 4-9 arası puan alan grup) fark saptandı (p=0,032). SNOT-22 gruplarına göre oral steroid doz ortancaları arasında (1-3 ile 4-9 arası puan alan gruplar) bir fark bulundu (p=0,027). Sonuç: Sinonazal tutulumun sıkça görüldüğü AAV'de esas olarak kronik rinosinüzit için geliştirilen SNOT-22 anketi hem üst solunum yollarına spesifik hem de genel sistem sorgulaması yönünden kliniği daha net anlamada ve tedavi değerlendirmede klinisyen için avantaj sağlamaktadır. Çalışmamız daha fazla örneklem sayısı ve uzun süreli gözlem yapılan prospektif incelemelerle desteklenebilir. Anahtar Kelimeler: ANCA ilişkili vaskülit, KBB tutulumu, Sinonazal Sonuç Testi-22