Abamektin'in rat beyin dokusunda sebep olduğu subakut toksisite üzerine Melatonin'in koruyucu etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA ERTEN
Danışman: YUSUF KALENDER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde pestisitler tarım için vazgeçilmez konumdadır gerek ürün verimini arttırma gerek ürün kalitesi için sıklıkla tercih edilmektedir. İnsektisitler hedef olmayan organizmalar üzerinde, öncelikle sinir sistemini etkileyen ciddi toksik etkilere sahip olabilmektedir. Bir toprak mikroorganizması olan Streptromyces avermilitis'den ayrıştırılarak elde edilen ve yaygın olarak kullanılan bir insektisit olan abamektinin de hem ekosistem hem de insan sağlığı üzerine zararlı etkileri olduğu bildirilmiştir. Melatonin, uyku, sirkadiyen ritim ve bağışıklık gibi birçok biyolojik işlevi düzenleyen endojen bir hormondur. Güçlü antioksidan özelliği sayesinde de birçok hastalığın oluşumunu tetikleyen hücresel hasarların hafifletilmesinde aktif olarak rol oynar. Bu tez çalışmasında, abamektinin Wistar albino ratların beyin dokularındaki olası toksik etkileri üzerine melatoninin koruyucu rolü değerlendirilmiştir. Çalışmada 24 adet rat 4 gruba ayrılmıştır: kontrol grubu (1 ml/kg/gün mısır yağı), melatonin uygulanan grup (10 mg/kg/gün), abamektin uygulanan grup (0,5 mg/kg/gün) ve melatonin+abamektin grubu. Çalışma G. Ü. Hayvan Deneyleri Yerel Etik Komitesi tarafından tarafından onay alınarak gerçekleştirilmiştir ve deney hayvanlarına 28 gün uygulama yapılmıştır. Deney tamamlandığında, ratların beyin dokularında malondialdehit (MDA) seviyesi, süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon-S-transferaz (GST), glutatyon peroksidaz (GPx) antioksidan enzim aktiviteleri ile asetilkolinesteraz (AChE) aktivitesi değerlendirilmiştir. Abamektin uygulanan ratların beyin dokularında kontrol grubuna kıyasla MDA seviyelerinde artış ve antioksidan enzim aktivitelerinde azalma gözlenmiştir. Abamektinin AChE aktivitesinde de azalmaya neden olduğu gözlenmiştir. Abamektin ve melatonin birlikte uygulandığında ise, MDA seviyesinin azaldığı, antioksidan enzim aktivitelerinin arttığı ve AChE aktivitesinin arttığı tespit edilmiştir. Abamektinin TNF-α and caspase-3 immünopozitif hücrelerde artışa ve beyin dokularında histopatolojik değişikliklere neden olduğu gözlenmiştir.