Spondiloartropati hastalarında serum neopterin düzeyinin hastalıkaktivitesi ve fonksiyonellik ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYZA KILIÇ
Danışman: FERİDE NUR GÖĞÜŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Spondiloartropati hastalarında inflamasyonu erken dönemde baskılayarak deformiteleri önlemek, hastalık aktivitesini doğru şekilde değerlendirmek için yeni biyobelirteçlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada, serum neopterin düzeylerinin aksiyal spondiloartrit (aksSpA) ve periferik spondiloartrit (pSpA) hastalarında hastalık aktivitesi ve fonksiyonellik ile ilişkisi araştırılmıştır. Metod: Romatoloji polikliniğine başvuran 21 aksSpA, 21 pSpA, 21 aktif romatoid artrit (RA) ve 21 sağlıklı kontrol (SK) çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, ek hastalıkları, kullandıkları ilaçlar ve laboratuvar parametreleri kaydedilmiştir. SpA grubunda hastalık aktivitesi Aksiyal Spondiloartropati Hastalık Aktivite İndeksi c reaktif protein (ASDAS- CRP), Aksiyal Spondiloartropati Hastalık Aktivite İndeksi eritrosit sedimentasyon hızı (ASDAS-ESH) ve Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI); fonksiyonellik Bath aksiyal Spondiloartropati Fonksiyonellik İndeksi (BASFI) ile, RA grubunda ise hastalık aktivitesi Hastalık Aktivite Sokoru 28 61 Eklem (DAS28) ile değerlendirilmiştir. Serum neopterin düzeyleri enzim bağlantılı immünosorbent analiz (ELISA) yöntemiyle ölçülmüştür. Bulgular: Gruplar arasında serum neopterin, C reaktiv protein (CRP) ve eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) düzeyleri gruplar arasında anlamlı farklılık göstermiştir (sırasıyla p=0,009; p<0,001; p<0,001). AksSpA ve pSpA gruplarında serum neopterin düzeyleri anlamlı düzeyde yüksek bulunmamıştır. Hiçbir grupta serum neopterin düzeyleri ile hastalık aktivitesi veya fonksiyonellik arasında anlamlı bir korelasyon gözlenmemiştir. Sonuç: Serum neopterin düzeylerinin aksSpA, pSpA ve RA hastalarında hastalık aktivitesini yansıtmadığı; spondiloartrit hastalarında fonksiyonel durumla da ilişkili olmadığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Neopterin, Spondiloartrit, Romatoid artrit