Bakır Piritiyon'un İki Tür Tatlı Su Bivalvi Üzerindeki Ekotoksikolojik Etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF PAÇAL

Danışman: Burçin Aşkım Gümüş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, gemilerde kullanılan antifouling boyalar içerisinde bulunan yükseltici biyosit bakır piritiyon'un (CuPT) iki tür tatlı su bivalvi (Dreissena polymorpha, Unio mancus eucirrus) üzerindeki akut toksik ve subletal etkileri belirlenmiştir. Probit Analiz Yöntemi kullanılarak LC50 değerleri (μg/L) ve %95 güven aralıkları D. polymorpha 48.saat LC50 değeri 7,32 (hesaplanamadı), 72.saat LC50 52,72 (17,30-hesaplanamadı), 96.saat LC50 23,88 (13,120-1040,40), 7. gün LC50 8,72 (Hesaplanamadı) olarak hesaplanmıştır. Subletal deneyde U. mancus eucirrus tatlı su midyesi kullanılarak önceden saptanan subletal değer olan 5 μg/L bakır piritiyon uygulanmıştır. Deney sonucunda midyelerin ağırlık, uzunluk, kalınlık ve yükseklik parametreleri ölçülmüş, total hemosit sayısı, doku malondialdehit (MDA) ve glutatyon (GSH) düzeylerine etkisi belirlenmiştir. Total hemosit sayısı bakır piritiyon'a maruz kalma sonucunda kontrole göre artış göstermiştir (p > 0,05). Solungaç dokularındaki MDA düzeyleri 96 saat sonunda kontrol grubuna göre istatistik olarak artmıştır (p > 0,05). Sindirim bezi MDA düzeyleri 96 saat sonunda kontrol grubuna göre istatistik olarak önemli düzeyde artmıştır (p 0,05). Sindirim bezi GSH düzeyi 96 saat sonunda kontrol grubuna göre istatistik olarak önemli düzeyde artmıştır (p < 0,05). Sonuç olarak; bakır piritiyon'un tatlı su midyesi D. polymorpha üzerinde akut maruziyette yüksek toksik etkisi olduğu belirlenmiştir. U. mancus eucirrus üzerinde subletal konsantrasyonda bakır piritiyon'un lipid peroksidasyon ve glutatyon düzeylerinin etkilendiği belirlenmiştir.